Een galmgat is de met galmborden afgesloten opening in de klokkenverdieping van een toren, waardoor het geluid van de luidklokken naar buiten kan. Het galmgat zorgt ervoor dat het klokgeluid de toren verlaat en over de omgeving wordt verspreid, zonder dat regen en sneeuw naar binnen slaan.
Toepassing
Hoog in een kerk- of stadhuistoren bevindt zich de klokkenverdieping, waar de luidklokken hangen. Zou de muur op dat niveau dicht zijn, dan bleef het geluid grotendeels binnen de toren. Daarom worden in elke gevel van de klokkenverdieping galmgaten gemaakt: grote openingen die het geluid doorlaten.
Een galmgat is zelden een kale opening. Het wordt afgesloten met galmborden — schuine, overlappende lamellen die het geluid naar buiten en omlaag leiden en tegelijk regen, sneeuw en vogels weren. Zo blijft het kostbare luidwerk droog terwijl de klokken toch ver hoorbaar zijn.
De vorm van het galmgat hangt samen met de bouwstijl van de toren:
- Rondboog — kenmerkend voor de romaanse bouwkunst, vaak met een eenvoudige, brede boog.
- Spitsboog — typisch voor de gotiek, met een puntige, slanke boog.
- Gekoppelde vorm — twee of meer smalle openingen onder één overkoepelende boog, vaak gescheiden door een zuiltje of middenstijl.
Het aantal en de grootte van de galmgaten bepalen mede hoe ver het klokgeluid draagt. Bij restauratie van een toren krijgen de galmgaten en hun galmborden bijzondere aandacht, omdat ze sterk aan weer en wind blootstaan en bepalend zijn voor het karakter van de toren.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
