Een gewelfveld (ook gewelfvlak of gewelfkap genoemd) is het afzonderlijke, gebogen vlak van een gewelf dat wordt begrensd door de dragende ribben, gordelbogen of muren. Een groot gewelf bestaat uit meerdere gewelfvelden die samen de overkapping van een ruimte vormen.
Toepassing
Gewelfvelden komen vooral voor in kerken, kloosters en andere monumentale bouwwerken met stenen gewelven. In een kruisribgewelf verdelen de diagonale ribben het vierkante of rechthoekige vak in vier driehoekige gewelfvelden. Elk veld is een dun, gemetseld schaaldeel dat zijn krachten via de ribben naar de pijlers en steunberen afdraagt.
De grootte en vorm van de gewelfvelden bepalen mede het ruimtelijke effect van het interieur. In de gotiek werden de velden steeds dunner en lichter uitgevoerd, waardoor hoge, slanke ruimtes mogelijk werden.
Kenmerken
De opbouw van een gewelfveld begint op een houten mal (het gewelfhout of formeel). Daarop worden de stenen laag voor laag gemetseld tot de sluitsteen het geheel vergrendelt. Na het uitharden van de mortel draagt het veld zichzelf en kan de mal worden verwijderd. Bij een net- of stergewelf ontstaan door de vele ribben talrijke kleine gewelfvelden met een decoratief patroon.
Gerelateerde termen
- gewelf
- gewelfrib
- gewelfsleutel
- sluitsteen
- kruisribgewelf
- gordelboog
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
