Een hagioscoop (ook “squint” genoemd) is een schuine kijkopening of smalle sleuf in een muur van een kerk, meestal in de koor- of transeptmuur. Hierdoor konden gelovigen die niet in het hoofdschip stonden toch zicht houden op het altaar.
Kenmerken
De hagioscoop is een schuin door de muur geboorde opening die de blik richt op het altaar. Kenmerkend:
- Smalle, schuin geplaatste doorkijk
- Meestal in de koor- of transeptmuur
- Gericht op het altaar en de eucharistie
- Vooral in middeleeuwse, gotische kerken
Doordat de opening schuin is aangebracht, konden mensen vanuit een zijkapel of andere plek buiten het hoofdschip toch het altaar zien.
Toepassing
De hagioscoop maakte het mogelijk dat gelovigen die niet in het hoofdschip mochten of konden staan — bijvoorbeeld vanuit een zijkapel, of in de middeleeuwen soms melaatsen buiten de kerk — het belangrijkste moment van de mis konden volgen: de hostieheffing waarbij de priester de hostie omhooghield.
Zo hadden ook aanwezigen op afstand deel aan de eucharistie zonder zich onder de overige kerkgangers te begeven. Tegenwoordig is de hagioscoop vooral een bouwhistorisch en kerkhistorisch element dat nog te vinden is in veel middeleeuwse kerken en dat inzicht geeft in de liturgische gebruiken van die tijd.
Gerelateerde termen
- Koor
- Altaar
- Dwarsschip
- Nis
- Gotiek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
