Een hamerbalk, ook steekbalk genoemd, is een korte horizontale balk die uit de muur of stijl naar binnen steekt en het onderste deel van een dakspant draagt. Anders dan een gewone trekbalk loopt de hamerbalk niet door van muur tot muur, maar overbrugt hij slechts een klein stuk. Zo blijft de ruimte onder de nok open.
Werking
De hamerbalk is het kenmerkende onderdeel van het hamerbalkspant (Engels: hammer-beam roof):
- De hamerbalk steekt kort uit de muur naar binnen
- Aan het uiteinde staat een verticale stijl (de hamerpost) die de kap verder omhoog draagt
- Onder de hamerbalk zit vaak een gebogen korbeel (schoor) die de kracht naar de muur afvoert
- Door dit stelsel wordt de zijwaartse druk van het dak opgenomen zonder dat een doorlopende trekbalk nodig is
Toepassing
Het hamerbalkspant en dus de hamerbalk werd vooral toegepast waar men een grote, open overspanning wilde met een fraai zichtbare kapconstructie:
- Middeleeuwse kerken en kapellen
- Grote zalen en ridderzalen
- Historische raadhuizen en gildehuizen
- Restauratie van monumentale houten kappen
Het voordeel is dat een brede ruimte overspannen kan worden zonder storende horizontale balk op ooghoogte. Het nadeel is dat de constructie complex is en veel vraagt van de verbindingen en het houtwerk. Bij restauratie zijn de verbindingen tussen hamerbalk, korbeel en hamerpost het meest kwetsbaar.
Gerelateerde termen
- Spant
- Trekbalk
- Korbeel
- Kapconstructie
- Gebint
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
