Een Hollands spant is een van oudsher veel toegepast houten kapspant waarbij de dakvlakken (de sporen of dekbalken) hun belasting via schoren en een hanenbalk afdragen op een dwarsbalk — de trekbalk of moerbalk — die op de muurplaten rust. Het is een van de klassieke spantvormen in de Nederlandse kapconstructie, naast onder meer het Engels spant en het gordingkap.
Opbouw
Een Hollands spant bestaat in de kern uit:
- Twee spantbenen die de vorm van het dakvlak volgen
- Een hanenbalk (dwarsverbinding hoog in het spant) die de spantbenen bij elkaar houdt
- Schoren die de krachten schuin naar de trekbalk leiden
- Een trekbalk onderin die de horizontale spatkrachten opneemt, zodat de muren niet naar buiten worden gedrukt
De onderdelen zijn traditioneel met pen-en-gat-verbindingen en houten deuvels aan elkaar gezet.
Toepassing
Het Hollands spant werd en wordt gebruikt in woonhuizen, boerderijen en pakhuizen met een zadeldak. Doordat de trekbalk de spatkracht opvangt, kan de kap op relatief lichte muren rusten. Bij verbouwing of vlieringgebruik is het belangrijk de trekbalk en de hanenbalk niet zomaar door te zagen: ze zijn essentieel voor de stabiliteit van de kap.
Gerelateerde termen
- Spant
- Kapconstructie
- Hanenbalk
- Trekbalk
- Muurplaat
- Zadeldak
- Gording
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
