Een kanteel is het opstaande, massieve deel van een borstwering op de rand van een vestingmuur, toren of kasteel. De kantelen staan met tussenruimtes op een rij, waardoor een getande rand ontstaat. De reeks van kantelen met de openingen ertussen wordt aangeduid als kantelen of tinnen; de opening tussen twee kantelen heet een schietgat of schietsleuf.
Functie
Kantelen zijn een middeleeuws verdedigingselement en hadden een dubbele rol:
- Dekking — achter een massieve kanteel kon een verdediger beschutting zoeken tegen pijlen en projectielen
- Vrij schootsveld — via de open ruimtes ertussen kon hij schieten, gooien of uitkijken naar de vijand
Zo bood de getande borstwering afwisselend bescherming en de mogelijkheid om terug te vechten. De rij kantelen bevond zich meestal boven een weergang, het looppad langs de bovenrand van de muur.
Toepassing
Kantelen komen voor op:
- Kastelen en burchten — op de weermuren en torens
- Stadsmuren en vestingwerken — langs de weergang
- Latere (neo)gotische bouw — als decoratief motief, bijvoorbeeld op kerken, poorten en herenhuizen die naar de middeleeuwse bouwkunst verwijzen
In veel gevallen is de kanteel bij latere gebouwen puur decoratief geworden en heeft hij geen verdedigende functie meer.
Gerelateerde termen
- Borstwering
- Weergang
- Vestingwerk
- Kasteel
- Gotiek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
