Een kapbalk is een zolderbalk: de balk die de zoldervloer draagt en die onderdeel uitmaakt van de kapconstructie boven in een gebouw. De term wordt daarnaast ook gebruikt voor gezaagd hout met een vierkante of bijna vierkante doorsnede (in het Engels baulk). In de bouwkunde is de eerste betekenis — de dragende balk in de kap — het meest gangbaar.
De kapbalk als zolderbalk
De kapbalk ligt horizontaal in de kap en draagt de vloer van de zolder of vliering. De balken liggen op regelmatige afstand naast elkaar (hart-op-hart), met daarop het vloerbeschot of de vloerplaten. Samen met de andere onderdelen van de kap — zoals spanten, gordingen en sporen — vormt de kapbalk het geraamte dat het dak en de zoldervloer draagt.
De naam gaat terug op het Laatlatijnse cappa (hoofddeksel), verwant aan het klassieke Latijn caput (hoofd): de kap zit als een ‘kap’ boven op het gebouw.
Toepassing
- Dragen van de zoldervloer — de kapbalk verdeelt de belasting van vloer, mensen en opslag naar de dragende muren of spanten
- Onderdeel van de kapconstructie — de balk werkt samen met spanten en gordingen tot een stabiel geheel
- Soms als trekband — in bepaalde kapvormen houdt een horizontale balk de dakvlakken bijeen en voorkomt hij dat de muren naar buiten worden gedrukt
Aandachtspunt
De maat (doorsnede) en onderlinge afstand van de kapbalken hangen af van de overspanning en de belasting. Voor een veilige constructie is een berekening door een constructeur nodig, zeker bij grote overspanningen of zwaardere belasting.
Gerelateerde termen
- Zolderbalk
- Kapconstructie
- Balklaag
- Spant
- Gording
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
