Een keerbeitel is het bovenste mes van een dubbele schaafbeitel, dat stevig maar iets verend op het onderste deel (de eigenlijke schaafbeitel) wordt geklemd. De keerbeitel breekt de houtkrul in de opening van de schaaf en bevordert zo het afvoeren van de spanen.
Werking
Bij het schaven komt er een krul hout omhoog uit het schaafgat. Zonder keerbeitel kan die krul verder inscheuren dan de snede en het houtoppervlak beschadigen. De keerbeitel voorkomt dit:
- Krul breken — de krul knikt tegen de keerbeitel en scheurt niet verder in
- Spaanafvoer — de gebroken krul wordt netjes door de schaafopening afgevoerd
- Verende klemming — de onderzijde van de keerbeitel is licht gebogen, waardoor er “veer” ontstaat en de keerbeitel strak tegen de schaafbeitel aansluit
De afstand tussen de snede van de schaafbeitel en de rand van de keerbeitel bepaalt de fijnheid van het werk: hoe dichter de keerbeitel bij de snede staat, hoe minder de krul kan inscheuren — belangrijk bij dwarse of gedraaide houtnerf.
Toepassing
- Handschaven — blokschaaf, rijschaaf en reischaaf hebben een dubbele beitel met keerbeitel
- Fijn afwerken — bij moeilijk, “tegendraads” hout wordt de keerbeitel dicht bij de snede gezet
Aandachtspunten
- De rand van de keerbeitel moet exact vlak op de schaafbeitel aansluiten; een kier laat spanen klemmen
- Stel de keerbeitel af op de houtsoort: verder terug voor grof afnemen, dichterbij voor fijn afwerken
Gerelateerde termen
- Beitel
- Blokschaaf
- Houtverbindingen
- Houtsoorten
- Kwast
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
