Een keper is een schuine balk in een dakconstructie die van de nokgording naar de muurplaat loopt en de dakbedekking draagt. Kepers lopen loodrecht op de nok en vormen de schuine “ribben” van het dak. Op de kepers worden tengels en vervolgens de dakpannen, platen of ander dakmateriaal bevestigd.
Keper in de dakconstructie
De hiërarchie van boven naar beneden:
1. Dakbedekking (pannen, platen, EPDM)
2. Tengels (dunne latten waarop pannen hangen)
3. Kepers ← deze
4. Gordingen (horizontale balken)
5. Spanten (draagframes)
Elke keper maakt de overspanning van gording naar gording. Bij een klein dak met alleen een nok- en muurplaatgording overspant de keper het hele dakvlak.
Afmetingen
De benodigde keperafmeting hangt af van de overspanning (afstand tussen gordingen) en de belasting:
| Overspanning | Keperafmeting (indicatie) | h.o.h. afstand |
|---|---|---|
| Tot 1,5 m | 38 x 125 mm | 60 cm |
| 1,5 – 2,5 m | 50 x 150 mm | 60 cm |
| 2,5 – 3,5 m | 50 x 175 mm | 60 cm |
| 3,5 – 4,5 m | 63 x 200 mm | 60 cm |
De hart-op-hart afstand tussen kepers is meestal 60 cm — dit past op standaard isolatie- en plaatmaten.
Keper vs. spant
| Keper | Spant | |
|---|---|---|
| Vorm | Enkele schuine balk | Compleet driehoekig frame |
| Functie | Draagt
dakbedekking |
Draagt het hele dak |
| Aantal | Veel (om de 60 cm) | Minder (om de 80-120 cm) |
Bij een gespantendak rusten de kepers op de gordingen die door de spanten gedragen worden. Bij een keperdak (zonder spanten) lopen de kepers direct van nok naar muur.
Keperdak vs. gespantendak
Keperdak
De kepers zijn het hoofddragend element. Ze lopen van de nokgording naar de muurplaat zonder tussenliggende spanten. Geschikt voor kleine overspanningen (tot circa 4-5 meter). Eenvoudig te maken.
Gespantendak
Spanten vormen het hoofddragend element. De kepers rusten op gordingen tussen de spanten. Geschikt voor alle overspanningen.
Bij doe-het-zelf projecten (tuinhuis, kleine schuur) is een keperdak het eenvoudigst. Bij grotere schuren en garages zijn spanten nodig.
Montage
1. Kepers op maat zagen — Bereken de lengte op basis van de dakhelling en de afstand nok-muur
2. Keepverbinding — Aan de onderkant een keep zagen die op de muurplaat of gording past (zogeheten “vogelbekje”)
3. Bevestigen — Met hoekijzers of schroeven op de gordingen
4. Afstand controleren — Meet regelmatig de h.o.h. afstand om verschuiving te voorkomen
Gerelateerde termen
- Gordingen
- Spant
- Tengel
- Nokgording
- Muurplaat
- Dakstoel
Wil je direct aan de slag met een professionele bouwtekening? Bij fredsbouwtekeningen.nl vind je bouwtekeningen voor al je doe-het-zelf projecten, compleet met materiaallijsten en stap-voor-stap instructies.
