Een klokpan is een dakpan met een gat erin dat wordt afgedekt door een halve klok — denk aan de vorm van een kerstklok — die de opening tegen regen beschermt. De pan laat zo licht en lucht toe tot de zolderverdieping zonder dat er water naar binnen komt. Andere namen voor dit type pan zijn lichtpan, doevepan en huifpan.
De constructie is eenvoudig en effectief. Het gat zit in het bovenvlak van de pan; de klok staat er als een kapje overheen, met de opening naar beneden of opzij. Regen slaat tegen de buitenzijde van de klok en loopt via de pan weg, terwijl licht en lucht via de onderrand naar binnen kunnen. Bij een variant van glas of transparant materiaal komt er vooral licht binnen; bij een uitvoering met open zijkanten gaat het vooral om ventilatie.
Toepassing
- Onbeschoten of niet-geïsoleerde daken — schuren, stallen, kapbergen en oude woonhuiszolders
- Verlichting van een bergzolder waar geen dakraam of dakkapel wenselijk is
- Ventilatie van de dakruimte — het afvoeren van vocht uit een koude zolder
- Historische en monumentale daken — waar het beeld van het pannendak intact moet blijven
Aandachtspunten
- Niet in een geïsoleerd dak — bij een warm dak met isolatie en dampremmende laag is een klokpan een gat in je thermische schil en in je luchtdichting. Gebruik daar een dakraam of een gesloten ventilatiepan die op een kanaal is aangesloten
- Vogels en insecten — een open klokpan is een uitnodiging; een gaas of rooster onder de klok voorkomt nesten en ongedierte in de dakruimte
- Inslaande regen bij storm — bij harde wind uit de verkeerde richting kan er alsnog water binnenkomen; plaats de pan niet direct boven opgeslagen goederen
- Beperkte lichtopbrengst — één klokpan geeft weinig licht; voor bruikbare verlichting zijn er meerdere nodig, verdeeld over het dakvlak
- Passend model — een klokpan moet in model en maat bij het bestaande pantype passen (bijvoorbeeld Hollandse pan of oude holle pan); een niet-passende pan sluit niet waterdicht aan
Praktijktips
- Loop nooit los over een pannendak — gebruik een dakladder en verdeel je gewicht; pannen breken onder puntbelasting
- Controleer de klok jaarlijks — de klok is los onderdeel en waait of schuift weg; kijk er bij de dakinspectie apart naar
- Bij vervanging — neem de oude pan mee naar de handel in gebruikte pannen; er zijn tientallen modellen die onderling niet uitwisselbaar zijn
Gerelateerde termen
- Dakpannen
- Hollandse pan
- Holle pan
- Doorvoerpan
- Chaperonpan
- Bovenpan
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
