Een knelkoppeling is een demontabele leidingverbinding die bestaat uit een huis (het koppelingslichaam), een wartelmoer en een knelring. Door de moer aan te draaien wordt de knelring — een ringetje van messing of koper, ook wel olijf genoemd — vervormd en vastgeklemd tussen buis en huis. Die vervormde ring maakt de verbinding waterdicht en gasdicht, zonder dat er gesoldeerd, geperst of gelijmd hoeft te worden.
Knelkoppelingen zijn er voor koperen buis in de gangbare maten 12, 15, 22 en 28 mm en voor veel kunststof en meerlagenbuis. Voor dunwandige kunststofbuis hoort er een steunhuls in de buis: zonder die huls wordt de buis door de knelring dichtgeknepen.
Toepassing
- Aansluiten van radiatoren, kranen en toestellen — juist omdat de verbinding weer los kan
- Reparaties en aanpassingen waar niet gesoldeerd mag of kan worden, bijvoorbeeld dicht bij hout of isolatie
- Overgang tussen materialen, zoals koper naar meerlagenbuis
- Tijdelijke of proefopstellingen
Kosten liggen doorgaans in de orde van enkele euro’s per koppeling voor kleine maten; grotere maten en messing kwaliteitsfittingen lopen op tot enkele tientjes.
Praktijktips
- Zaag recht af en ontbraam — een scheve of bramige buiskop is de belangrijkste oorzaak van lekkage; gebruik een pijpsnijder, geen ijzerzaag zonder nabewerking
- Draai met twee sleutels — houd het huis tegen, anders verdraai je de leiding en trek je een naastgelegen verbinding open
- Niet overdreven vast — handvast plus ongeveer een halve tot hele slag met de sleutel is meestal genoeg; te ver doordraaien snijdt de ring in de buis en veroorzaakt juist lekkage
- Gebruik geen tape of vlas in het knelvlak — de afdichting zit in de ring zelf; afdichtingsband hoort alleen op conische schroefdraad
- Werk knelkoppelingen niet onbereikbaar weg in vloeren en wanden: demontabele verbindingen horen bereikbaar te blijven, verbindingen in het werk horen onlosmakelijk te zijn (soldeer- of persverbinding)
- Hergebruik een knelring nooit — de ring is eenmalig vervormd en sluit een tweede keer zelden goed af
Gerelateerde termen
- Appendage
- Installaties
- Cv-radiator
- Aftapkraan
- Drukleiding
- Lassen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
