Een kniespant is een spantconstructie waarbij het verticale ondersteunende deel en het hellende spantbeen één geheel vormen, met een geknikte overgang op de hoek: de knie. Die knie is altijd als een stijve verbinding uitgevoerd; daardoor is het spant in zijn vlak stabiel zonder extra schoren of windverband in het dakvlak.
Het kniespant is in feite een bijzondere variant van het portaalspant. De voeten kunnen scharnierend zijn opgelegd — dan ontstaat samen met een scharnier in de nok een driescharnierspant — of momentvast worden ingeklemd in de fundering. Die keuze bepaalt hoe de krachten worden verdeeld: bij ingeklemde voeten neemt de fundering een moment op, bij scharnierende voeten juist niet.
Materialen
- Staal — geprofileerde liggers met een verstijfde knie (een voute of kniestuk), de meest voorkomende uitvoering
- Gewapend beton — geprefabriceerd of in het werk gestort, met doorlopende wapening door de knie
- Hout en gelamineerd hout — de knie wordt gemaakt met een gelijmde vinger- of lamellenverbinding of met stalen knoopplaten en bouten
Toepassing
- Hallen, loodsen en stallen met een vrije overspanning en een zadeldak
- Bedrijfsgebouwen waar kolommen in de ruimte ongewenst zijn
- Overkappingen en carports in kleinere maat, vaak in hout uitgevoerd
Praktijktips
- De knie is de maatgevende plek — daar is het buigend moment het grootst; verstijvingen, lasnaden of lijmvlakken op die plaats zijn geen luxe maar constructief noodzakelijk
- Kijk naar de horizontale kracht op de voet — een portaal duwt de voeten uit elkaar; de fundering of een trekband moet die spatkracht opnemen
- Laat een spant altijd berekenen door een constructeur volgens de Eurocode; de belastingcombinatie met sneeuw en wind is bij lichte hallen vaak maatgevend
- Stabiliteit dwars op het spant komt niet vanzelf — daarvoor is een windverband of een stijve gevel- of dakschijf nodig
- Zorg voor corrosiebescherming in de knie van een stalen spant: dat is de plek met de meeste hoeken waar vocht en vuil blijven staan
Gerelateerde termen
- Portaalspant
- Spant
- Driescharnierspant
- Kapspant
- Gelamineerde spant
- Eurocode
- Zadeldak
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
