Een kolk is een afvoerput in de bestrating die het regenwater van straat, stoep of terrein opvangt en afvoert naar het riool of het oppervlaktewater; hij is afgesloten met een rooster of putdeksel. Het woord komt van een oud germaans woord voor “met water gevulde kuil” en heeft daarnaast twee andere betekenissen (zie onderaan).
Typen kolken
| Type | Plaats | Kenmerk |
|---|---|---|
| Straatkolk | In het wegdek, langs de goot | Rooster ligt vlak in de verharding |
| Trottoirkolk | Onder de trottoirband | Instroom door een opening in de band, geen rooster in het loopvlak |
| Gootkolk / molgoot | In een goot of molgoot | Vangt geconcentreerd afstromend water |
| Terreinkolk | Oprit, parkeerplaats, tuin | Vaak kunststof, met vaste of losse zandvang |
Materialen: gietijzer (sterk en zwaar, geschikt voor verkeersbelasting), beton en kunststof (licht, voor tuin en oprit).
Zandvang en stankslot
De meeste kolken hebben onderin een zandvang: een bak onder het uitstroomniveau waarin zand, blad en grind bezinken in plaats van het riool in te spoelen. Veel kolken hebben ook een stankslot — een waterslot dat rioollucht tegenhoudt. Dat waterslot verdampt bij lange droogte, en dan gaat de straat ruiken.
Praktische tips
- Ruim de zandvang jaarlijks — een volle zandvang laat geen water meer weg en veroorzaakt plassen. Emmer eronder, korf eruit, leeg maken.
- Afschot is bepalend — reken bij bestrating met circa 1 tot 2 procent afschot (1 tot 2 cm per meter) naar de kolk toe. Minder dan dat en het water blijft staan.
- Kolk iets lager leggen — leg het rooster ongeveer 5 mm onder het omliggende straatniveau, zodat water er echt in loopt.
- Aansluitleiding — gebruik voor de aansluiting op het riool minimaal een pvc-buis met een diameter van 110 mm, met afschot richting riool.
- Regenwater niet zomaar op het vuilwaterriool — steeds meer gemeenten eisen bij nieuwbouw of verbouwing dat hemelwater op eigen terrein infiltreert. Check de regels van je gemeente voordat je aansluit.
- Nooit verf, olie of mortelresten in een kolk spoelen — die komen rechtstreeks in het riool of het oppervlaktewater terecht.
Andere betekenissen
- Kolk als water — een plas, poel of wiel; een wiel is een diepe plas die is ontstaan bij een dijkdoorbraak.
- Sluiskolk — de ruimte tussen de sluisdeuren van een schutsluis, waarin schepen worden geschut.
Gerelateerde termen
- Gootdrain
- Molgoot
- Hemelwaterafvoer, hwa
- Ontstoppingsput
- Infiltratie
- Afwatering
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
