Een koningsstijl is een verticale makelaar in een kapconstructie waar verscheidene spantbenen op uitkomen, bijvoorbeeld bij hoekkepers en bij halfspanten. Bovenin, bij de nok, komen de kapspanten van dat dakgedeelte op de koningsstijl samen; de stijl vormt daarmee het knooppunt van de kap.
Waar komt hij voor
De koningsstijl is vooral herkenbaar op plekken waar dakvlakken elkaar in een punt raken:
- Piramidedak of tentdak — vier hoekkepers komen in één punt bij elkaar; de koningsstijl vangt ze op.
- Torenspits — de spits draait rondom een centrale stijl waar alle spantbenen op aansluiten.
- Schilddak — waar de hoekkepers en het nokeinde samenkomen.
- Halfspanten — spanten die niet doorlopen tot de andere dakzijde en aan één kant op de stijl steunen.
Koningsstijl, makelaar en hangstijl
Deze termen liggen dicht bij elkaar en worden in de praktijk door elkaar gebruikt:
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Makelaar | Verzamelnaam voor een verticale stijl in het midden van een spant of gevel |
| Koningsstijl | Makelaar waar meerdere spantbenen op samenkomen |
| Hangstijl | Verticale stijl die de trekbalk óphangt aan de spantbenen — hij trekt, hij duwt niet |
Bij een klassiek hangspant is de stijl een trekelement: hij hangt aan de top en houdt het midden van de trekbalk omhoog. Onderaan mag zo’n stijl daarom de balk niet raken; laat hij dat wel, dan werkt het spant niet zoals bedoeld.
Aandachtspunten bij uitvoering
- Krachtenoverdracht in het knooppunt — waar drie, vier of meer spantbenen op één punt samenkomen, hoopt het hout- en verbindingswerk zich op. Verspring de aansluitingen in hoogte, of gebruik een stalen knoopplaat, zodat er genoeg materiaal overblijft.
- Verzwakking door gaten — te veel pengaten op dezelfde hoogte in de stijl is een klassieke oorzaak van zwichten. Reken de restdoorsnede na.
- Nokafwerking — bij een spits of piramidedak steekt de koningsstijl vaak door het dakvlak en draagt hij een piron of windvaan. Zorg voor een waterdichte doorvoer; dit is een berucht lekpunt.
- Constructieve berekening — voor elk knooppunt met meerdere aansluitende spantbenen geldt: laat het narekenen door een constructeur. Dit is geen onderdeel waarop je op gevoel kunt vertrouwen.
Gerelateerde termen
- Makelaar
- Spant
- Hoekkeper
- Halfspant
- Kapconstructie
- Piron
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
