Een koplat is een smalle lat die de naad tussen een kozijn en de aangrenzende muur of het stucwerk afdekt. Hij wordt tegen de dagkant van het kozijn en over de wandafwerking heen gezet, zodat een krimpscheur, een oneffen stucrand of een kier niet zichtbaar blijft.
Waarom hij nodig is
Tussen een kozijn en de muur ontstaat vrijwel altijd beweging. Hout werkt met de vochtigheid mee, stucwerk krimpt bij het drogen en het gebouw zelf zet en krimpt met de seizoenen. Een strak afgewerkte stucrand tegen een kozijn scheurt daardoor bijna altijd open. De koplat volgt die beweging niet mee maar dekt hem af: hij zit vast op één ondergrond en schuift onzichtbaar over de andere.
Uitvoering en maten
- Vorm — meestal een rechthoekige lat met afgeronde of afgeschuinde zichtranden. Gangbare afmetingen liggen ruwweg tussen 12 x 45 mm en 18 x 70 mm; breder wordt gebruikt als de naad groot of onregelmatig is.
- Materiaal — vuren of meranti voor schilderwerk, hardhout of MDF voor binnen, kunststof (folie-afgewerkt) waar je niet wilt schilderen. MDF is maatvast en glad, maar niet geschikt op vochtige plekken zoals een badkamer of buitengevel.
- Voorbehandeling — grond hout en MDF rondom, dus ook op de kopse kanten, vóór je monteert. Onbehandelde koppen zuigen vocht en zijn de plek waar de lak als eerste loslaat.
Praktische tips
- Lijmen in plaats van spijkeren — montagelijm hecht ook op stucwerk en beton en voorkomt zichtbare nagelgaatjes. Zet de lat tijdelijk vast met een paar afwerknagels of tape tot de lijm droog is.
- Verstek meten, niet gokken — hoeken in oude woningen zijn zelden 90 graden. Meet de werkelijke hoek en deel die door twee in plaats van standaard 45 graden te zagen.
- Laat één zijde vrij — bevestig de lat aan het kozijn óf aan de muur, niet aan allebei. Zit hij aan beide kanten vast, dan scheurt hij alsnog open.
- Kit alleen de zichtnaad — een dun kitrandje langs de bovenzijde maakt het strak; volledig volkitten heeft geen zin en trekt vuil aan.
De term koplat wordt in de stukadoorswereld ook wel gebruikt voor een smeerlat of stuclat: de lat waarlangs pleisterwerk wordt afgereid.
Gerelateerde termen
- Kozijn
- Aanslaglijst
- Afdeklijst
- Dagkant
- Negge
- Plint
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
