Een koppelstaaf (ook koppelstang) is een meestal stalen staaf die ongewenste beweging tussen delen van dezelfde constructie voorkomt. Hij wordt over een voeg heen in het beton gestort en houdt de twee aangrenzende delen aan elkaar vast.
Koppelstaaf versus deuvel
Dit is het verschil dat in de praktijk het vaakst misgaat:
| Koppelstaaf | Deuvel | |
|---|---|---|
| Oppervlak | Geribd betonstaal | Glad, vaak met coating of huls |
| Doel | Voeg dichthouden, trek overbrengen | Krachten overdragen, beweging toelaten |
| Beweging | Verhindert verschuiving | Laat de voeg vrij open- en dichtgaan |
| Waar | Langsvoegen, aansluitingen die dicht moeten blijven | Dilatatie- en krimpvoegen |
Kort samengevat: een koppelstaaf verbindt, een deuvel geleidt. Zet je per ongeluk een geribde staaf in een dilatatievoeg, dan kan de voeg zijn werk niet doen en scheurt het beton er ergens anders alsnog doorheen.
Toepassingen
- Betonverharding — bij betonwegen en bedrijfsvloeren liggen koppelstaven onder de langsvoegen. Ze houden de naastliggende platen tegen elkaar zodat de voeg niet openwaaiert bij temperatuurwisselingen. Het middendeel krijgt vaak een kunststof coating tegen corrosie.
- Betonvloeren en wanden — koppelstaven verbinden een nieuw gestort deel met een eerder gestort deel, bijvoorbeeld bij een stortnaad of bij het aansluiten van een wand op een fundering.
- Prefab elementen — koppelstaven verbinden elementen tot één samenwerkend geheel.
Aandachtspunten
- Positie — evenwijdig aan het oppervlak, in het midden van de draagconstructie. Ligt de staaf te hoog of te laag, dan werkt hij als hefboom en scheurt het beton.
- Betondekking — de dekking bepaalt of de staaf niet gaat roesten. Onvoldoende dekking is de belangrijkste oorzaak van betonrot rond koppelstaven.
- Materiaal — betonstaal moet voldoen aan NEN 6008. Gebruik geen willekeurig bouwstaal.
- Geluid in woningbouw — koppelstaven tussen bouwdelen van verschillende woningen brengen contactgeluid over. Houd het aantal en de doorsnede zo klein als constructief verantwoord is.
Gerelateerde termen
- Betonstaal
- Wapening
- Dwarskrachtdeuvel
- Dilatatie
- Schijnvoeg
- Betonvloer
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
