Wat is een koud dak?

Een koud dak is een dakconstructie waarbij de isolatie onder de dragende constructie of tussen de balken zit, zodat de dragende laag en het dakbeschot zich aan de koude kant van de isolatie bevinden. De dakbedekking ligt direct op die koude constructie. Bij een warm dak ligt de isolatie juist bóven de draagconstructie, waardoor het hele constructiedeel warm en droog blijft.

De opbouw van onder naar boven

  1. Plafondafwerking
  2. Dampremmende laag aan de warme binnenzijde
  3. Draagconstructie (balken) met isolatie ertussen
  4. Geventileerde luchtlaag
  5. Dakbeschot
  6. Dakbedekking

De geventileerde luchtlaag tussen isolatie en dakbeschot is bij dit type dak geen optie maar een noodzaak.

Waarom het bouwfysisch riskant is

De koude zijde van de constructie ligt binnen de opbouw, en warme binnenlucht bevat waterdamp. Zodra die damp door de isolatie heen tot bij het koude dakbeschot komt, koelt hij af tot onder het dauwpunt en condenseert. Het gevolg: nat isolatiemateriaal dat zijn isolerende waarde verliest, en op termijn houtrot in het dakbeschot en de balken. Een koud dak vergeeft geen fouten in de detaillering.

De drie plekken waar het praktisch altijd misgaat:

  • Een lekke dampremmende laag. Elke doorvoer voor een leiding, inbouwspot, dakraam of schoorsteen is een gat waar warme, vochtige lucht in de constructie stroomt. Eén niet afgeplakte doorvoer kan meer vocht binnenbrengen dan het hele dakvlak via diffusie.
  • Onvoldoende of geblokkeerde ventilatie. De luchtlaag moet aan de dakvoet lucht kunnen aanzuigen en bij de nok kunnen afvoeren. Isolatie die tot tegen het beschot is aangedrukt, sluit die weg af.
  • Isolatie tot in de dakgoot doorgetrokken. Daarmee wordt de instroomopening dichtgezet en werkt het dak niet meer.

Om die redenen worden koude daken bij nieuwbouw niet meer toegepast. Je komt ze vooral tegen in bestaande bouw.

Bij renovatie

  • Ombouwen naar een warm dak is bouwfysisch de veiligste keuze: isolatie aan de buitenzijde, boven de draagconstructie. Dat kan meestal alleen als de dakbedekking toch vervangen wordt.
  • Blijft het een koud dak, houd dan de ventilatiespouw vrij (denk aan een orde van 30 tot 50 mm doorlopende luchtlaag) en zorg voor een echt luchtdichte, doorlopende dampremmende laag aan de binnenzijde, inclusief alle aansluitingen en doorvoeren.
  • Controleer eerst het bestaande hout voordat je gaat na-isoleren. Zit er al vocht in, dan sluit je dat op.
Koud dak renoveren: welke aanpak past?Dakbedekking wordt toch vervangen→Ombouwen naar warm dak: isolatieaan de buitenzijde, boven dedraagconstructie (meestal alleendan mogelijk)Het blijft een koud dak→Ventilatiespouw vrijhouden (ordevan 30 tot 50 mm doorlopend) en eenluchtdichte, doorlopendedampremmende laag binnen, inclusiefaansluitingen en doorvoerenJe wilt gaan na-isoleren→Eerst het bestaande houtcontroleren: zit er al vocht in,dan sluit je dat op
Keuzes bij renovatie van een bestaand koud dak, zoals beschreven in het artikel. Ombouwen naar een warm dak is bouwfysisch de veiligste keuze. De spouwmaat van 30 tot 50 mm is een orde van grootte, geen exacte eis.

Gerelateerde termen

  • Dampremmende laag
  • Dampscherm
  • Dakbeschot
  • Dakbedekking
  • Condensatie
  • Isolatie

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.