Een kozijn is het houten, kunststof of aluminium raamwerk dat in een muur wordt geplaatst om een raam of deur te bevatten. Het kozijn vormt de vaste omlijsting waarin het draaiende of schuivende deel (het raam of de deur) wordt opgehangen. Het is de verbinding tussen de muur en de beglazing.
Onderdelen van een kozijn
Een kozijn bestaat uit vier hoofdonderdelen:
| Onderdeel | Positie | Functie |
|---|---|---|
| Bovendorpel | Boven | Horizontale balk bovenaan, rust op de latei |
| Onderdorpel | Onder | Horizontale balk onderaan, leidt water af |
| Stijlen | Links en rechts | Verticale balken aan weerszijden |
| Sponning | Binnenrand | De inkeping waarin het raam of de deur valt |
Bij
een raamkozijn zit er vaak ook een neusje (waterslag) op de onderdorpel: een schuine rand die regenwater van het kozijn af leidt.
Soorten kozijnen
Houten kozijn
De traditionele keuze. Goed te bewerken, te schilderen en te repareren. Vereist onderhoud (schilderen elke 5-7 jaar). Veel gebruikt bij renovatie en bij zelfbouwprojecten.
Kunststof kozijn
Onderhoudsvrij en goede isolatie. Niet te schilderen in een andere kleur (tenzij speciaal behandeld). Populair bij nieuwbouw.
Aluminium kozijn
Slank profiel, sterk en onderhoudsvrij. Duurder dan hout of kunststof. Vaak gebruikt bij moderne architectuur.
Kozijn plaatsen bij een garage of verbouwing
Bij het bouwen van een garage of het verbouwen van een bestaand gebouw is het kozijn een belangrijk onderdeel:
1. Dagmaat opmeten — De opening in de muur waar het kozijn in komt. Meet altijd op meerdere punten (boven, midden, onder).
2. Sponningmaat controleren — De sponningmaat is de maat van het glas of paneel dat in het kozijn past.
3. Kozijn in de dag plaatsen — Het kozijn wordt in de opening gezet, waterpas en loodrecht uitgelijnd.
4. Bevestigen — Met kozijnschroeven of pluggen in het metselwerk.
5. Aftimmeren — De naad tussen kozijn en muur wordt afgedicht met kit en afgewerkt met een afwerklat.
Stelruimte
Tussen het kozijn en de muur moet 5-10 mm stelruimte zitten. Dit geeft je ruimte om het kozijn waterpas te stellen en wordt achteraf gevuld met PUR-schuim en afgekit.
Maten en terminologie
- Dagmaat — De maat van de opening in de muur (van dag tot dag)
- Kozijnmaat — De buitenmaat van het kozijn (iets kleiner dan de dagmaat)
- Sponningmaat — De maat van het glas dat in de sponning past
- Stelmaat — De ruimte tussen kozijn en muur voor het uitlijnen
Veelgemaakte fouten
- Niet waterpas plaatsen — Een schef kozijn zorgt ervoor dat ramen en deuren niet goed sluiten
- Te weinig stelruimte — Zonder stelruimte kun je het kozijn niet uitlijnen
- Onderdorpel niet afwaterend — Als de onderdorpel vlak ligt, blijft er water staan en rot het hout
- Geen lekdorpel aan buitenzijde — Water loopt dan langs de gevel in plaats van eraf te druipen
Gerelateerde termen
- Latei
- Dagmaat
- Sponningmaat
- Beglazing
- Lekdorpel
Wil je direct aan de slag met een professionele bouwtekening? Bij fredsbouwtekeningen.nl vind je bouwtekeningen voor al je doe-het-zelf projecten, compleet met materiaallijsten en stap-voor-stap instructies.
