Een lekkage detectie systeem, afgekort LDS, is een systeem waarmee een lek in een waterdichte laag wordt gesignaleerd én gelokaliseerd, zonder dat de constructie daarvoor open hoeft. Op platte daken is dat waardevol omdat de plek waar het water binnenkomt zelden de plek is waar het lek zit: water loopt over de dampremmende laag of over het dakbeschot verder voordat het naar binnen valt.
Er zijn twee families die vaak allebei “LDS” worden genoemd: permanent ingebouwde bewakingssystemen en losse meetmethoden om achteraf een lek op te sporen.
Permanente bewaking
Bij een permanent systeem worden sensoren of een meetgrid in het dakpakket meegebouwd, doorgaans in of onder de isolatielaag. Het systeem meet continu of periodiek of er ergens vocht in het pakket zit — bijvoorbeeld door de elektrische weerstand of het potentiaalverschil tussen meetpunten te bepalen. Bij voldoende meetpunten wijst het systeem niet alleen aan dát er vocht is, maar ook wáár.
Het grote voordeel is tijdwinst: vocht wordt gemeld voordat het binnen zichtbaar wordt, waardoor natte isolatie beperkt blijft. De belangrijkste beperking is dat zo’n systeem in principe bij de aanleg of bij een renovatie moet worden meegenomen — achteraf inbouwen betekent het dak openleggen.
Elektronische lekdetectie achteraf
Voor bestaande daken bestaan meetmethoden die geen ingebouwde sensoren vragen:
- Hoogspannings-puntmeting. Over een droog membraan wordt een geleidende borstel bewogen; bij een gaatje slaat een vonk over naar de onderliggende geleidende ondergrond. Geschikt voor onbelaste, droge daken.
- Laagspannings-vlakmeting. Het oppervlak wordt nat gemaakt en er wordt een spanning gezet tussen een lus rond het vak en de ondergrond. Waar water door een gaatje loopt, ontstaat een stroompad dat met een meetsonde is te volgen. Werkt ook onder grind, tegels of een groendak.
- Vacuümtest. Een doorzichtige klok met vacuüm op een ingezeepte naad maakt lekkende naden zichtbaar als belletjes — vooral voor de controle van lassen.
- Rook- of tracergas. Rook of een sporengas wordt onder de dakbedekking gebracht en ontsnapt bij het lek.
- Thermografie en vochtmeting. Nat isolatiemateriaal koelt anders af dan droog; met een warmtebeeldcamera zijn natte zones op te sporen. Dit toont het natte gebied, niet altijd het exacte gat.
Voorwaarden en aandachtspunten
- Elektronische methoden vereisen een isolerend membraan boven een geleidende ondergrond. Op een betonnen dakvloer werkt dat; op een dakpakket waarin het membraan van de geleidende laag is gescheiden door droge, isolerende materialen, werkt het niet zonder een meegelegde geleidende laag.
- Kies de methode op de toestand van het dak. Een hoogspanningsmeting op een nat dak geeft valse meldingen; een laagspanningsmeting op een kurkdroog dak geeft juist niets.
- Detecteren vervangt geen inspectie. Een systeem meldt vocht, maar zegt niets over de resterende levensduur van het membraan, verstopte afvoeren of losgeraakte randstroken.
- Waar loont het. Vooral op daken waar herstel duur of ingrijpend is: groendaken, daken met ballast of tegels, parkeerdaken, daken met zonnepanelen en daken boven ruimten waar waterschade grote gevolgen heeft (serverruimte, archief, museum).
- Leg het meetrapport vast. Een plattegrond met de gemeten lekposities is bij garantiediscussies met de dakdekker waardevol bewijsmateriaal.
Voor elektronische lekdetectie bestaan internationale richtlijnen (onder meer van ASTM) die de meetmethoden en de randvoorwaarden beschrijven; vraag een uitvoerende partij op welke methode en welke richtlijn zij werken.
Gerelateerde termen
- Plat dak
- EPDM
- Bitumen
- Groendak
- Dampscherm
- Dakbeschot
- Drukvaste isolatie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
