Een leng is een hijsmiddel van buigzaam materiaal — touw, staalkabel, ketting of geweven band — met aan beide einden een oog of lus. Het verschil met een strop zit hem in die einden: bij een leng kunnen de einden niet door zichzelf worden gestoken, bij een strop wel.
Het woord is inmiddels enigszins verouderd; in de dagelijkse praktijk hoor je vaker strop, hijsband, kettingleng of staaldraadleng. In de touwslagerij heeft leng nog een tweede, oudere betekenis: een hulptouw met haak waaraan de streng werd opgehangen.
Soorten
- Staaldraadleng. Staalkabel met geperste of gesplitste ogen. Sterk, hittebestendiger dan een band, maar stug en gevoelig voor knikken.
- Kettingleng. Kettingschalmen van gelegeerd staal, vaak in 1-, 2-, 3- of 4-sprong met haken. Ongevoelig voor scherpe randen en te verkorten met een verkortingshaak.
- Hijsband (bandleng). Geweven polyester, licht en soepel, beschermt het gehesen oppervlak, maar snijdt kapot over een scherpe kant.
- Rondstrop. Een gesloten lus van garenbundels in een omhulsel; geen leng in de strikte zin, maar in de praktijk de meest gebruikte variant.
Werklastlimiet en de invloed van de hoek
Op elk hijsmiddel staat de WLL (Working Load Limit, werklastlimiet) — de maximale last die het middel mag dragen. Dat getal geldt bij recht ophangen. Zodra je met twee of meer lengen onder een hoek hijst, neemt de kracht in elk been toe: hoe verder de benen uit elkaar staan, hoe groter de trekkracht per been.
Vuistregel bij een tweesprong: bij een tophoek tot ongeveer 45 graden mag je rekenen met een aanslagfactor van ongeveer 1,4 maal de WLL van één been; bij een tophoek tot 60 graden nog maar met ongeveer 1,0. Boven 120 graden tussen de benen hoor je helemaal niet te hijsen. Twee lengen van elk 1 ton dragen dus lang niet altijd 2 ton — dat is de meest gemaakte rekenfout op de bouwplaats.
Kleurcodering van hijsbanden
Geweven hijsbanden volgen in Europa een vaste kleurcode voor de werklastlimiet: paars 1 ton, groen 2 ton, geel 3 ton, grijs 4 ton, rood 5 ton, bruin 6 ton, blauw 8 ton en oranje 10 ton en hoger. Handig als geheugensteun, maar het label blijft leidend: alleen daarop staat de werkelijke WLL, de lengte, de norm en het certificaatnummer.
Praktische tips
- Keuren is verplicht. Hijs- en hefgereedschappen moeten volgens het Arbobesluit ten minste eenmaal per jaar door een deskundige worden gekeurd; bij zwaar gebruik vaker.
- Bescherm scherpe randen. Leg een hoekbeschermer of kantenbescherming onder de band bij elke hoek scherper dan de bandmaterie aankan.
- Afkeuren bij twijfel. Doorgesneden garen, hitteschade, knopen, vervormde haken, uitgerekte kettingschalmen of een onleesbaar label: afkeuren en vernietigen, niet “nog even gebruiken”.
- Nooit een knoop leggen om een leng te verkorten; gebruik een verkortingshaak of een kortere leng.
- Sta nooit onder de last en gebruik een leilijn om de last te sturen.
Gerelateerde termen
- Hijsbalk
- Hijsluik
- Hijsrad
- Hijsdak
- Steiger
- Bouwveiligheid
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
