Een markies is een buitenzonwering van doek die met scharnierende armen schuin voor het raam uitvalt, zodat er een luifelvormige kap boven en vóór het venster ontstaat. Het is de klassieke, vaak vouwbare variant met een driehoekige zijkant. De term wordt in de praktijk breder gebruikt voor uitvalschermen en knikarmschermen.
Waarom buitenzonwering zoveel doet
Zonwering aan de buitenzijde vangt de zonnestraling op vóórdat die door het glas komt. Wat het doek opneemt, straalt grotendeels weer naar buiten uit. Binnenzonwering doet dat niet: de warmte is het glas dan al gepasseerd en zit in de kamer. Buitenzonwering is daarmee veruit de effectiefste manier om oververhitting in de zomer te beperken — effectiever dan zonwerend glas, omdat je de zonwering in de winter gewoon kunt intrekken en de zonwarmte dan wél binnenlaat.
Voor woningen wordt de risicobeoordeling op zomerse oververhitting in Nederland uitgedrukt in de TOjuli-indicator. Effectieve buitenzonwering op de oost-, zuid- en westgevel is daar een van de meest kosteneffectieve maatregelen voor.
Typen naar buiten uitvallende zonwering
- Markies — doek op zijarmen die naar buiten en omlaag klappen; sluit boven aan op de gevel en heeft dichte of open zijkanten
- Uitvalscherm — het doek kantelt als een luifel naar buiten, veel gebruikt bij dakkapellen en op verdiepingen
- Knikarmscherm — een breed doek op knikarmen boven een terras; bedoeld voor schaduw op het terras, minder voor het raam zelf
- Screen — een strak, in geleiders lopend doek recht voor het glas; het beste alternatief als er geen ruimte is om uit te vallen en het minst windgevoelig
Praktische aandachtspunten
- Windvastheid. Uitvalbare zonwering is windgevoelig. Fabrikanten geven de windklasse volgens de Europese productnorm voor buitenzonwering (EN 13561), waarbij een hogere klasse een hogere toelaatbare windbelasting betekent. Op een hoge of onbeschutte gevel is een windsensor die het scherm automatisch inhaalt vrijwel onmisbaar
- Bevestiging. De armen brengen een fors moment op de gevel. Bevestig altijd in dragend metselwerk of in de constructie — nooit alleen in het buitenspouwblad, in isolatie of in steenstrips. Bij een geïsoleerde gevel gebruik je afstandhouders of doorgezette consoles
- Vergunning. Zonwering aan de gevel is in veel gevallen vergunningvrij, maar bij een monument, in een beschermd stadsgezicht of bij een VvE gelden vaak eigen regels over kleur, model en uitvoering. Check dat vooraf
- Doek. Acryldoek is kleurvast en ademend; screendoek van glasvezel met PVC-coating is dimensiestabiel en vuilafstotend. Rol een nat doek nooit langdurig opgerold op
- Kosten. Voor een markies of uitvalscherm op een gemiddeld gevelraam moet je rekenen op grofweg 700 tot 2.500 euro inclusief montage, afhankelijk van breedte, doeksoort en motorisering
Gerelateerde termen
- Zonwering
- Luifel
- Koel houden in de zomer
- Jaloezie
- Gevel
- Kozijn
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
