Een mazier is een kleine nis naast de haard of in de schoorsteenboezem, waarin vroeger klein huisraad werd bewaard: lucifers, zwavelstokken, een pijp, tabak of een tondeldoos. Het is een bescheiden maar karakteristiek detail van oude woonhuizen en boerderijen, waar de haard het middelpunt van het huishouden was.
Waarom een nis bij de haard?
De plek is geen toeval. Bij de vuurplaats was het droog en warm, en juist droogte was wat lucifers, zwavel en tabak nodig hadden in een huis dat verder vaak klam was. Bovendien was het praktisch: wat je bij het vuur nodig hebt, ligt binnen handbereik.
Bouwkundig was er ook een reden om ruimte over te houden. Het metselwerk rond een stookplaats is dik en massief; een ondiepe nis kost daar geen constructieve sterkte en spaart bakstenen.
Herkennen en behouden
- Afmeting. Meestal niet meer dan een ondiep vakje, in de orde van 20 tot 40 cm breed en enkele tientallen centimeters hoog, doorgaans met een strekse of gemetselde afdekking
- Ligging. Naast de haardopening, in de zijwang van de schouw of in de boezem erboven
- Bij verbouwing. Kom je in een oud pand een dichtgezet nisje naast de schouw tegen, laat het dan liever open dan het weg te pleisteren — het is een van de weinige sporen van hoe er vroeger in het huis werd geleefd
- Let op de rookkanalen. Hak nooit een nis dieper of nieuw uit in de wangen van een schouw zonder te weten waar het rookkanaal loopt. Een verzwakt of doorbroken kanaal geeft rookoverlast en brandgevaar
- Hedendaagse variant. In moderne haardpartijen keert het idee terug als een uitgespaarde nis in de schouwwand, meestal voor sfeerverlichting of houtopslag
Gerelateerde termen
- Nis
- Schouw
- Schoorsteen
- Open haard
- Boezem
- Hangnis
- Blinde nis
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
