Een melkmeisje is de bijnaam voor een voordeurpartij waarbij de deur in een breder kozijn staat met aan weerszijden een smal, vast zijlicht. De vorm van dat kozijn — een middenstuk met links en rechts een uitstekend deel — doet denken aan een melkmeisje dat aan een juk twee emmers draagt. Vandaar de naam, die vooral in de timmer- en makelaarspraktijk wordt gebruikt.
Waar je ze tegenkomt
Het type is vooral bekend van Nederlandse woonhuizen uit de eerste helft van de twintigste eeuw, met een piek in de jaren twintig en dertig. Ook bij dubbele deuren met flankerende zijlichten wordt de term gebruikt. In de naoorlogse en hedendaagse woningbouw keert de opzet terug als deur met een smal glasvlak ernaast — bouwkundig hetzelfde principe, alleen strakker gedetailleerd.
Waarom die zijlichten?
De gang van een rijtjeshuis heeft vaak geen enkel raam. De zijlichten naast de voordeur zijn dan de enige daglichttoetreding in de hal, samen met een eventueel bovenlicht. Bovendien maakt het brede kozijn de gevel evenwichtiger: de deuropening staat er niet als een smalle sleuf in.
Aandachtspunten bij vervanging of renovatie
- Bewaar de verhoudingen. De charme zit in de breedteverhouding tussen deur en zijlichten en in de roedeverdeling. Een nieuwe deur met te brede stijlen verandert het karakter van de hele gevel
- Veiligheidsglas. In en direct naast een deur hoort veiligheidsglas: gehard of gelaagd glas. Bij het vervangen van oud enkelglas in zijlichten is dit het moment om dat te regelen
- Inbraakwerendheid. Een zijlicht naast de deur is een klassiek zwak punt: door het glas is de deur van binnenuit te openen. Kies gelaagd glas (bij voorkeur inbraakwerend), monteer het glas onuitneembaar en gebruik een cilinder met kerntrekbeveiliging
- Isolatie. Zijlichten zijn vaak nog enkel glas in een dunne sponning. Controleer of de sponning diep genoeg is voor isolatieglas; anders is een nieuw kozijn of een dunne isolerende beglazing nodig
- Onderdorpel. Dit is de plek waar houtrot begint. Kijk bij aankoop of onderhoud altijd eerst naar de onderdorpel en de onderhoeken van de stijlen
Gerelateerde termen
- Kozijn
- Voordeur
- Bovenlicht
- Zijlicht
- Deur
- Houtrot
- Anti-inbraak hang en sluitwerk
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
