Een mendeur is de grote, dubbele deur in de gevel van een boerderij of schuur waardoor een beladen wagen naar binnen kon worden gereden. De naam komt van mennen: het besturen van een paard-en-wagen. In andere streken heet dezelfde deur een baander, deeldeur of darsdeur; mendeur is vooral gangbaar in Zeeland en delen van het oosten van het land.
Afmetingen en opbouw
De maat wordt bepaald door de hoog opgetaste oogstwagen die erdoorheen moest:
- Hoogte en breedte liggen doorgaans in de orde van 3 tot 4 meter — bij Zeeuwse schuren wordt vaak circa 3,5 bij 3,6 meter genoemd
- De deur is tweedelig, zodat elke vleugel hanteerbaar blijft
- In één vleugel zit vaak een klinket: een klein loopdeurtje voor mensen, zodat de grote deuren dicht kunnen blijven
- In de andere vleugel zit soms een raampje voor daglicht op de deel
- Constructie: verticale delen (planken) op een liggend raamwerk, opgeklampt en met zware gehengen aan de stijl gehangen
Toepassing en onderhoud
De mendeur geeft toegang tot de deel of dars: het middendeel van de boerderij waar geoogst graan of hooi werd gelost en gedorst. Bij herbestemming van boerderijen blijft de mendeur meestal het gezichtsbepalende element van de gevel — vaak wordt er van binnenuit een geïsoleerde glaspui achter geplaatst, zodat het beeld intact blijft.
Aandachtspunten bij onderhoud:
- Doorzakken is het meest voorkomende gebrek; een diagonaal geplaatste schoor of een trekstang in de deur voorkomt het
- Controleer de gehengen en duimen op speling en roest, en smeer ze
- De onderkant van de deur rot het eerst: houd hem vrij van de grond en werk het kopse hout goed af
Gerelateerde termen
- Baander
- Darsdeur
- Deel, dars, dors
- Klinket
- Geheng
- Hallenhuis
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
