Een mestdeur is een kleine deur in de zij- of achtergevel van een boerderij die is aangebracht om de mest snel naar buiten te kunnen brengen, omdat hij direct uitkomt achter de standplaats van de koeien. In een traditionele grupstal stonden de dieren met de achterkant naar de grup (mestgoot); de mestdeur zat op precies dat punt in de gevel.
Waarom die plek?
In een grupstal viel de mest in de goot achter de koeien. Die goot werd met de hand of met een kruiwagen leeggehaald. Een deur op korte afstand van de grup bespaarde het dagelijks rondsjouwen door de hele stal:
- Korte loopafstand naar de mestvaalt of gierkelder buiten
- Op maat — vaak niet hoger dan borsthoogte, breed genoeg voor een kruiwagen of mestkar
- Meerdere deuren bij lange stallen, verdeeld over de gevel
- Soms alleen een luik in plaats van een deur
Herkennen bij oude boerderijen
De mestdeur is een goede aanwijzing voor de oorspronkelijke indeling van een boerderij. De positie ervan verraadt waar de stal zat en hoe de dieren stonden opgesteld. Ook na een verbouwing is de plek meestal nog te zien: een dichtgemetselde opening met afwijkend metselwerk, een strek of latei die nergens meer op slaat, of een lage drempel in het muurwerk.
Bij herbestemming van een boerderij tot woning worden mestdeuren vaak omgezet in een raam of een tuindeur. Bij een monument is dat vergunningplichtig: overleg altijd eerst met de gemeente en de monumentencommissie, want de opening hoort bij de bouwhistorische lezing van het pand.
Gerelateerde termen
- Grup
- Boerderij
- Langgevelboerderij
- Hallenhuis
- Darsdeur
- Herbestemming
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
