Een mineraal is een van nature gevormde, anorganische vaste stof met een vaste chemische samenstelling en een geordende kristalstructuur. Gesteente is een mengsel van mineralen; graniet bestaat bijvoorbeeld uit veldspaat, kwarts en mica. In de bouw is het woord vooral belangrijk als tegenstelling tot organisch: een minerale bouwstof is steenachtig en bevat geen hout, kunststof of andere koolstofverbindingen.
Inhoudsopgave
Minerale bouwstoffen
De meeste dragende en afwerkende materialen in een woning zijn mineraal van oorsprong:
- Kwarts (SiO₂) — het hoofdbestanddeel van bouwzand en van veel zandsteen; hard en chemisch zeer stabiel
- Calciet (CaCO₃) — het mineraal van kalksteen en marmer, en de grondstof voor kalk en cement
- Gips (calciumsulfaat) — grondstof voor gipsplaat, gipspleister en anhydrietvloeren
- Kleimineralen — de grondstof voor baksteen en dakpannen
- Veldspaat en mica — bestanddelen van graniet en van veel keramiek
Toepassing
De minerale herkomst bepaalt het gedrag van het materiaal, en daarmee hoe je ermee omgaat:
- Onbrandbaar. Zuiver minerale producten zoals minerale wol, kalkzandsteen en beton zijn onbrandbaar. Daarom worden ze gebruikt waar brandwerendheid telt: rond stookplaatsen, in brandmuren en als isolatie in vluchtwegen
- Zuurgevoelig of niet. Materialen met calciet (marmer, kalksteen, kalkmortel) worden aangetast door zuur. Gebruik daar dus nooit azijn, ontkalker of zure gevelreiniger op; op kwartsrijk gesteente zoals graniet is dat veel minder een probleem
- Vochtgevoeligheid. Gips lost langzaam op in water en hoort niet in permanent natte of buiten gelegen situaties; kies daar cementgebonden producten
- Hardheid. De hardheid van mineralen wordt uitgedrukt op de schaal van Mohs, van talk (1) tot diamant (10). Kwarts staat op 7 en is harder dan gewoon staal — dat verklaart waarom je voor kwartsrijk gesteente diamantgereedschap nodig hebt
- Damptransport. Minerale afwerkingen zoals kalkpleister en minerale verf zijn goed dampopen; dat is gunstig op vochtig, oud metselwerk
Gerelateerde termen
- Natuursteen
- Kalksteen
- Graniet
- Marmer
- Gips
- Cement
- Minerale wol
- Baksteen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
