Een muraalboog, ook schildboog genoemd, is de boog waarmee een gewelf aansluit op het opgaande metselwerk: hij ligt tegen of in het muurvlak en draagt de rand van het gewelfveld. Het is in feite een gordelboog die tegen de muur is geplaatst en daardoor deel van die muur uitmaakt.
Het woord komt van het Latijnse murus, muur. De boog wordt vooral gebruikt in de romaanse en gotische kerkbouw.
Inhoudsopgave
Waar hij zit in het gewelf
In een kruisribgewelf worden vier soorten bogen onderscheiden:
- Diagonaalribben — de twee ribben die van hoek naar hoek over het veld lopen
- Gordelbogen — de bogen dwars op de lengterichting, tussen twee traveeën
- Muraalbogen (schildbogen) — de bogen langs de zijmuren, in het muurvlak
- Formeel of schildveld — het driehoekige muurvlak dat door de muraalboog wordt afgesloten en waarin vaak het venster zit
De muraalboog begrenst dus het gewelfveld aan de kant van de muur en maakt het mogelijk om onder het gewelf een raam te plaatsen zonder de constructie te verzwakken.
Toepassing
- Krachtenspel. Het gewelf drukt naar buiten. De muraalboog brengt die kracht naar de muurdammen en van daaruit naar de steunberen of luchtbogen. Een vensteropening zit daarom altijd tussen de dragende punten, niet erop
- Herkennen. Kijk in een kerk omhoog langs de zijmuur: de boog die het gewelf van de muur scheidt en het venster overspant, is de muraalboog
- Scheurvorming. Scheuren die langs de muraalboog lopen wijzen op beweging in de gewelfaanzet — bijvoorbeeld door zetting of door het bezwijken van trekankers. Dit is altijd werk voor een constructeur met restauratie-ervaring
- Verbouwing. Bij herbestemming van kerken worden vaak nieuwe vloeren of wanden ingebracht. Belast een muraalboog nooit met puntlasten en boor er niet in zonder onderzoek: het is een dragend onderdeel van het gewelfsysteem
Gerelateerde termen
- Gewelf
- Gordelboog
- Kruisribgewelf
- Gewelfrib
- Sluitsteen
- Muldengewelf
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
