Een natuurlijk talud is de schuine wand van een ontgraving, aangelegd onder een helling die de grond uit zichzelf kan vasthouden — dus zonder damwand, stempels of andere grondkering. Graaf je steiler dan die helling, dan zoekt de grond vroeg of laat zelf zijn evenwicht: hij schuift af. Vandaar de andere naam, de natuurlijke storthoek of hoek van inwendige wrijving.
Hoe steil mag het?
Het talud wordt uitgedrukt als verhouding hoogte : horizontale afstand. Een talud van 1:1 is 45 graden, 1:2 is flauwer (ongeveer 27 graden). Welke helling veilig is, hangt af van:
- Grondsoort — droog, korrelig zand vraagt een flauw talud; vaste klei of leem houdt beduidend steiler stand
- Water — grondwater, regen en kwel maken elk talud instabieler. Een wand die ’s ochtends stond, kan na een nacht regen inzakken
- Belasting naast de sleuf — uitgegraven grond, materiaal, een kraan of een bestaande fundering drukken op de taludkop
- Tijdsduur — een sleuf die dezelfde dag dichtgaat mag steiler dan een ontgraving die weken openligt
- Trillingen — heien, verkeer of een trilplaat vlakbij verlagen de stabiliteit
Voor de juiste keuze wordt in de grond-, weg- en waterbouw gewerkt met de stroomschema’s uit CROW-publicatie 335. Een vuistregel uit de tabel vervangt die beoordeling niet.
Veiligheidsregels
Instorting van een sleufwand is levensgevaarlijk: een kubieke meter grond weegt al gauw 1.500 tot 2.000 kilo en bedelving gaat in een seconde.
- Vanaf 1 meter diepte moet er een grondkering zijn (verbouw, stempels, damwand) óf onder een veilig talud worden ontgraven
- Houd minimaal 50 cm naast de taludkop vrij van grond, materiaal en personen
- Controleer dagelijks en na elke onderbreking — zeker na regen of vorst — op scheuren, uitspoeling en afkalving
- Zorg voor twee uitgangen aan weerszijden bij ontgravingen van 1 meter of dieper
- Klim nooit tegen het talud op; gebruik een ladder of een taludtrap
Aandachtspunten bij aanleg
- Een talud kost ruimte: bij 2 meter diep en 1:1,5 heb je aan elke zijde 3 meter extra nodig. Past dat niet op de kavel, dan is een kerende constructie de enige optie
- Bekleed een talud dat langer openligt met folie of een geotextiel tegen uitspoeling
- Voer hemelwater van de taludkop weg met een greppel; water dat over de rand loopt, snijdt geulen uit
- Bij een ontgraving naast een bestaande fundering geldt: onder de spreidingslijn van die fundering blijven, anders ondermijn je hem
Gerelateerde termen
- Bouwput
- Grondwerk
- Grondmechanica
- Grondverdichting
- Damwand
- Bemaling
- Absolute zetting
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
