Een natuurlijke waarde is een natuurkwaliteit van een gebied — begroeiing, bodem, water, leefgebied van soorten — die in een bestemmings- of omgevingsplan is benoemd en daarmee juridisch beschermd wordt. Je komt de term vooral tegen in het buitengebied, in bestemmingen als “Natuur”, “Agrarisch met waarden — natuur en landschap” en in dubbelbestemmingen met de aanduiding “Waarde”.
Waarom het een bouwer aangaat
Waar natuurlijke waarden zijn vastgelegd, gelden extra regels bovenop het normale bouwrecht. Dat betekent in de praktijk:
- Beperkte bouwmogelijkheden — vaak een klein bouwvlak, een lage maximale goot- en bouwhoogte, of helemaal geen nieuwe bebouwing
- Vergunningplicht voor werkzaamheden die géén bouwwerk zijn — het bekende omgevingsvergunningstelsel voor werken en werkzaamheden. Denk aan het rooien van houtwallen, egaliseren, dempen van sloten, diepploegen of het aanleggen van verharding
- Onderbouwing verplicht — bij een aanvraag moet worden aangetoond dat de beschreven waarden niet onevenredig worden aangetast
Naast het plan geldt altijd nog de soortenbescherming: vaste verblijfplaatsen van bijvoorbeeld huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen zijn beschermd, ook binnen de bebouwde kom en ook als het bestemmingsplan er niets over zegt.
Waar je het vindt
Bestemmings- en omgevingsplannen zijn openbaar in te zien via het landelijke loket voor ruimtelijke plannen en bij de gemeente. Lees niet alleen de plankaart maar ook de planregels: daar staat welke waarden voor jouw perceel zijn beschreven en welke uitzonderingen gelden — normaal onderhoud en beheer is vrijwel altijd uitgezonderd van de vergunningplicht.
Aandachtspunten
- Check dit vóór de koop van grond of een schuur in het buitengebied. Een dubbelbestemming met natuurlijke waarden kan een verbouwplan volledig blokkeren
- Vraag vooroverleg aan bij de gemeente in plaats van meteen een volledige aanvraag in te dienen; dat scheelt leges en teleurstelling
- Reken op onderzoekskosten. Een quickscan flora en fauna is bij zulke plannen eerder regel dan uitzondering en kost doorgaans enkele honderden tot ruim duizend euro, afhankelijk van de omvang
- Vellen van een boom of houtwal valt vaak onder een apart regime; behandel dat niet als bijzaak
Gerelateerde termen
- Bestemmingsplan
- Omgevingsvergunning
- Bouwbesluit
- Ecologisch bouwen
- Monument
- Nestkast
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
