Een noodafvoer (ook noodoverstort genoemd) is een tweede afvoerroute op een plat dak die pas in werking treedt als de gewone hemelwaterafvoer het water niet meer wegkrijgt. De opening ligt iets hoger dan de normale afvoer: bij normaal gebruik doet hij niets, bij verstopping of extreme neerslag loopt het water er zichtbaar uit.
Waarom is dit nodig?
Een plat dak is nooit helemaal vlak; onder gewicht buigt de constructie door. Blijft er water staan, dan buigt het dak verder door, waardoor er nóg meer water blijft staan. Dit zichzelf versterkende proces heet wateraccumulatie en is een bekende oorzaak van dakinstortingen. De noodafvoer breekt dat proces: het water loopt weg voordat de belasting kritiek wordt.
Voor nieuwbouw is een noodafvoervoorziening bij platte daken in de Nederlandse bouwregelgeving verplicht; de capaciteit van de hemelwaterafvoer wordt bepaald volgens NEN 3215.
Uitvoeringsvormen
| Vorm | Omschrijving |
|---|---|
| Spuwer | Een buis of goot door de dakrand of opstand, zichtbaar aan de gevel |
| “Brievenbus” | Een brede rechthoekige uitsparing in de dakrand |
| Verlaagde dakrand | Een deel van de dakrand ligt bewust lager, zodat water daar overstroomt |
| Apart noodafvoersysteem | Een tweede stel dakafvoeren met eigen leidingnet |
Belangrijke regels
- Nooit op het riool aansluiten — een noodafvoer moet vrij op het maaiveld of een verhard oppervlak lozen. Bij hevige regen is het riool immers zelf overbelast
- Zichtbaar plaatsen — een spuwer die aan de straatzijde loopt te lekken, is een gratis alarmsignaal dat de gewone afvoer verstopt zit
- Hoogte afstemmen — de onderkant van de noodoverstort ligt boven het normale waterniveau, maar ruim onder de bovenkant van de dakopstand
- Constructie meerekenen — de dakconstructie moet de waterlaag kunnen dragen die ontstaat tot het moment dat de noodafvoer werkt
Onderhoud
Controleer de gewone dakafvoeren minimaal twee keer per jaar (voorjaar en na de bladval) en verwijder bladeren, mos en grind. Zit er een bladvanger of kiezelbak op, maak die dan mee schoon. Zie je een spuwer druppelen terwijl het niet hard regent, dan is dat vrijwel altijd een teken van een verstopte hoofdafvoer.
Onderhoud van dakafvoer en noodafvoer
- Gewone dakafvoeren controleren: Minimaal twee keer per jaar (voorjaar en na de bladval) bladeren, mos en grind verwijderen.
- Bladvanger of kiezelbak schoonmaken: Zit er een bladvanger of kiezelbak op, maak die dan mee schoon.
- Letten op een druppelende spuwer: Druppelt de spuwer terwijl het niet hard regent, dan zit de hoofdafvoer vrijwel altijd verstopt.
Gerelateerde termen
- Hemelwaterafvoer
- Plat dak
- Dakopstand
- Dakgoot
- Spuwer
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
