Een onderslagbalk is een zware balk die onder de vloerbalken doorloopt en deze ondersteunt. Doordat de vloerbalken halverwege steun krijgen, wordt hun overspanning gehalveerd en buigen ze veel minder door. Tegenwoordig is de onderslagbalk meestal een stalen I- of H-profiel; in oude panden is het vaak een zware houten balk.
Waarom een onderslagbalk
De doorbuiging van een balk neemt zeer sterk toe met de overspanning. Halveer je de overspanning, dan wordt de doorbuiging vele malen kleiner. Een onderslagbalk is daarom de standaardoplossing als:
- de vloerbalken te ver moeten overspannen voor de beschikbare balkhoogte
- een muur die loodrecht op de vloerbalken staat gedragen moet worden
- er bij verbouwing een dragende muur wordt weggehaald en de vloer erboven steun moet houden
- de vloer op poeren, penanten of gemetselde pilaren rust in plaats van op doorgaande muren
Oplegging: het cruciale detail
De onderslagbalk zelf is zelden het probleem — de opleggingen wel. Vaste punten:
- Voldoende oplegging. Reken bij metselwerk op ten minste 100-150 mm, en bij hogere belastingen meer; de constructeur bepaalt de exacte maat
- Verdeel de puntlast. Onder het balkuiteinde hoort een oplegplaat, een betonneut of een gemetselde penant die de kracht spreidt; direct op één baksteen leidt tot scheuren of verbrijzeling
- Ondersteun tijdens de montage. Bij het verwijderen van een dragende muur moet de bovenliggende constructie eerst worden onderstempeld
- Scheid staal van vocht. Een stalen ligger in een buitenmuur vraagt een coating of verzinking plus een scheidingslaag tegen optrekkend vocht
- Denk aan brandwerendheid. Onbeschermd staal verliest bij brand snel zijn sterkte; afhankelijk van de eisen wordt het profiel ingepakt met brandwerende platen of voorzien van een brandwerende coating
> Een onderslagbalk is altijd constructief werk. Laat het profiel, de oplegging en de fundering onder de steunpunten berekenen door een constructeur — dit is bij een gemeentelijke vergunningaanvraag ook vrijwel altijd verplicht.
Verschil met een moerbalk
Een moerbalk is de zware hoofdbalk in een historische samengestelde balklaag, waarop de lichtere kinderbalken rusten. Een onderslagbalk loopt juist onder een balklaag door om de overspanning te verkorten. In de praktijk kunnen beide in hetzelfde pand voorkomen: een onderslagbalk kan zelfs onder de moerbalken worden aangebracht.
Gerelateerde termen
- Moerbalk
- Kinderbalk
- Balklaag
- Overspanning
- Onderstempelen
- Balkdrager
- Latei
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
