Een ondervorst is de afdekking van de nok onder de vorstpannen: een buigzame, brede strook die de opening tussen de pannen en de nokbalk afsluit. De strook is geperforeerd of van een luchtdoorlatend materiaal, zodat de nok tegelijk als ventilatieopening blijft werken. Samen met vorstklemmen vormt de ondervorst het zogeheten droge nokdetail.
Waarom een ondervorst
Vroeger werden vorstpannen in mortel gelegd. Die mortel scheurt door temperatuurwisselingen en werking van de constructie, waarna er water binnendringt en losse brokken naar beneden komen. De ondervorst lost dat op:
- Waterkerend — houdt regen en stuifsneeuw uit de nok
- Ongediertewerend — vogels, wespen en marters komen er niet in
- Ventilerend — via de perforaties kan de warme, vochtige lucht die vanaf de dakvoet omhoog stroomt bij de nok ontsnappen
- Onderhoudsarm — geen mortel die na 15 jaar opnieuw moet worden aangesmeerd
Toepassing
- De nokbalk of nokgording wordt aangebracht en op hoogte gesteld; het pandeel moet er onder de juiste hoek tegenaan kunnen sluiten
- De ondervorst wordt uitgerold en over de pannen aangedrukt — meestal met een aluminium of loodvrije flexibele rand die de golf van de pan volgt
- De vorstpannen worden erop gelegd en stuk voor stuk mechanisch vastgezet met vorstklemmen of schroeven op de nokbalk
Ondervorsten zijn er in verschillende uitvoeringen: met een geperforeerde folie, met een aluminium plisséstrook, of met een borstelrand die het profiel van de pan volgt. Ze worden in rollen geleverd, doorgaans in breedtes die passen bij het pantype en de nokhoogte.
Aandachtspunten
- Ventilatie moet doorlopen. Een ondervorst werkt alleen als er ook onderin, bij de dakvoet, lucht kan toestromen. Zit de dakvoet dicht, dan ventileert de nok niet
- Druk de flexibele randen goed aan in de golf van de pannen; een niet aangedrukte rand laat stuifsneeuw door
- Bij lage dakhellingen gelden vaak aanvullende eisen van de fabrikant; controleer de minimale helling voor het gekozen systeem
- Zet elke vorstpan vast. De nok is de plek met de hoogste windbelasting op het dak
- Combineer niet met mortel. Een ondervorst plus aangesmeerde mortel sluit de ventilatie alsnog af
Gerelateerde termen
- Vorstpan
- Nok
- Dakvorst
- Nokgording
- Onderpan
- Dakventilatie
- Vogelschroot
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
