Wat is een ontwerpgebied?
Een ontwerpgebied is een begrensd gebied in het korrelverdelingsdiagram van beton: de bandbreedte waarbinnen de samenstelling van het toeslagmateriaal (zand en grind) mag liggen. Het is een hulpmiddel om bij het samenstellen van een betonmengsel de waterbehoefte en de verwerkbaarheid te sturen.
Om beton te maken meng je korrels van allerlei maten. De verhouding tussen fijn en grof materiaal teken je uit als een zeefkromme: per zeefmaat zet je uit welk deel van het materiaal erdoorheen valt. Die kromme moet binnen een bepaald gebied blijven; dat gebied heet het ontwerpgebied.
Waarom het uitmaakt
Fijne korrels hebben samen veel meer oppervlak dan dezelfde massa grove korrels. Al dat oppervlak moet nat worden. Een fijner mengsel vraagt daarom meer water om dezelfde consistentie te bereiken.
- Ontwerpgebied I is grover van korrel en bevat relatief minder fijn materiaal; de waterbehoefte is lager.
- Ontwerpgebied II is fijner en bevat relatief meer fijn materiaal; de waterbehoefte is hoger.
| Ontwerpgebied I | Grover van korrel, relatief minder fijn materiaal, lagere waterbehoefte |
|---|---|
| Ontwerpgebied II | Fijner van korrel, relatief meer fijn materiaal, hogere waterbehoefte |
Meer water bij een gelijke hoeveelheid cement betekent een hogere water-cementfactor en dus een lagere sterkte en een minder duurzaam beton. Wil je die sterkte behouden, dan moet er cement bij — en dat maakt het mengsel duurder en gevoeliger voor krimp en warmteontwikkeling.
Toepassing
- Mengselontwerp — de betoncentrale kiest het ontwerpgebied dat past bij de gewenste sterkteklasse, consistentie en toepassing.
- Fijner mengsel bij dicht wapeningswerk — als er veel wapening zit of als de bekisting smal is, wil je fijner materiaal zodat de specie overal komt; je accepteert dan de hogere waterbehoefte.
- Grover mengsel bij massieve constructies — bij vloeren en funderingen zonder obstakels kies je liever grover, met minder water en minder cement.
- Kwaliteitscontrole — zeefanalyses van geleverd toeslagmateriaal worden getoetst aan de grenzen van het ontwerpgebied.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
