Een oppotting is een houten, overdekte en uitkragende weergang die aan de bovenzijde van een middeleeuwse toren of vestingmuur werd gebouwd. Vanuit die overkapping konden verdedigers beschermd schieten en projectielen naar beneden gooien — ook recht langs de muurvoet, wat vanaf een open borstwering met kantelen niet lukt.
Het is een van de vernuftigste oplossingen uit de middeleeuwse vestingbouw: een tijdelijke of permanente houten constructie die het bereik van de verdediging naar beneden uitbreidt zonder dat je de muur zelf hoeft te verzwaren.
Hoe het werkte
- Uitkragende balken. Zware balken werden door gaten in de muur gestoken of op stenen consoles gelegd, zodat ze een halve tot een hele meter buiten de muur uitstaken.
- Vloer met werpgaten. Op die balken lag een houten vloer met openingen. Door die gaten kon je stenen, kokende vloeistof of pek recht op belegeraars aan de muurvoet laten vallen.
- Wanden en dak. Aan de buitenzijde dikke planken met schietgaten, erboven een afdak tegen brandpijlen en het weer.
De balkgaten in de muur — de zogenoemde putlogs — zijn vaak nog te zien in bestaande kasteel- en stadsmuren, ook als de houten constructie zelf allang is verdwenen.
Voordelen en zwakte
Voordeel: hout is licht en snel te bouwen. Bij een dreigende belegering kon een oppotting in korte tijd worden opgezet en daarna weer worden gedemonteerd.
Zwakte: hout brandt. Belegeraars richtten hun brandpijlen graag precies op de oppotting. Vanaf de late middeleeuwen werd de houten constructie daarom steeds vaker vervangen door een stenen variant: de machicoulis, een uitkragende stenen borstwering met werpgaten op consoles.
Verwante termen en varianten
De oppotting staat in de internationale vakliteratuur bekend onder verschillende namen: in het Duits *Hurde* of *Hourde*, in het Engels *hoarding* of *brattice*, in het Frans *hourd*. Het gaat steeds om dezelfde constructie.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
