Een opvouwbare brug of vouwbrug is een beweegbare brug waarvan het dek uit meerdere gekoppelde segmenten bestaat die als een harmonica omhoog vouwen om schepen door te laten. In plaats van één stijf val dat kantelt, klapt het dek zichzelf in.
Het is een van de zeldzamere typen beweegbare bruggen. De bekendste is de Hörnbrücke in Kiel, een voetgangersbrug die zich in drie delen samenvouwt en daarmee een van de weinige uitgevoerde voorbeelden op ware grootte is.
Hoe het werkt
- Segmenten met scharnieren. Het dek is in twee of meer delen verdeeld die onderling scharnierend zijn verbonden.
- Aandrijving. Hydraulische cilinders of kabels trekken de scharnierpunten omhoog; de segmenten knikken daardoor gecontroleerd naar boven.
- Geleiding. Rails, pendelstaven of geleidewielen zorgen dat de brug precies volgens het bedoelde patroon vouwt en niet zijwaarts uitwijkt.
Waarom kiezen voor een vouwbrug
- Beperkte hoogte in geopende stand. Een klapbrug van vergelijkbare lengte steekt in geopende stand hoog de lucht in. Een vouwbrug blijft lager en is daardoor visueel minder dominant en soms toegestaan waar hoogtebeperkingen gelden.
- Weinig ruimte in de lengterichting. In tegenstelling tot een rolbrug of schuifbrug is er geen lange strook achter het landhoofd nodig om het dek in te trekken.
- Beeldbepalend. Een vouwbrug is een bewust architectonisch statement; ze worden vrijwel uitsluitend voor voetgangers en fietsers gebouwd op locaties waar het bewegen zelf onderdeel is van het ontwerp.
Nadelen
- Veel scharnieren. Elk scharnier is een slijtpunt en een onderhoudspost. Waar een klapbrug één hoofddraaipunt heeft, heeft een vouwbrug er meerdere per zijde.
- Complexe aandrijving en besturing. Meer bewegende delen betekent meer storingsgevoeligheid.
- Beperkte overspanning. Praktisch alleen geschikt voor lichte, korte overspanningen; voor wegverkeer over grote breedten is een klap-, basculebrug of hefbrug bijna altijd de logischer keuze.
In de familie beweegbare bruggen
| Type | Beweging |
|---|---|
| Ophaalbrug | Val kantelt, contragewicht in balans boven het dek |
| Basculebrug | Val kantelt, contragewicht onder het dek |
| Hefbrug | Dek gaat als geheel horizontaal omhoog |
| Draaibrug | Dek draait om een verticale as |
| Rolbrug | Dek rolt of schuift horizontaal weg |
| Opvouwbare brug | Dek vouwt in segmenten omhoog |
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
