Wat is een papegaaienbek?
Een papegaaienbek is een randafwerking waarbij de kant van een blad, tafel of vensterbank in een gebogen, naar onder toelopende vorm is geprofileerd — vergelijkbaar met de kromme snavel van een papegaai. De schaaf waarmee die vorm vroeger werd gemaakt, droeg dezelfde naam. In het Engels heet dit profiel bird’s beak.
De profilering
Een rechte, scherpe kant van een werkblad of vensterbank is kwetsbaar en oogt hard. Door de rand af te ronden of te profileren wordt hij sterker en zachter van vorm. De papegaaienbek is een van de klassieke profielen daarvoor: de bovenkant loopt bol naar voren en buigt onder de rand terug naar binnen.
Toepassingen:
- Vensterbanken in hout en natuursteen
- Werk- en aanrechtbladen
- Tafelbladen en meubelranden
- Traptreden (in verwante vorm: de neuslijst)
Praktisch:
- In hout maak je het profiel tegenwoordig met een bovenfrees en een profielfrees; werk in twee of drie stappen om uitscheuren te voorkomen.
- Frees altijd eerst de kopse kanten en daarna de lange zijden; eventuele uitscheuring aan het einde van een kopse snede wordt dan weggenomen.
- In natuursteen en composiet wordt het profiel geslepen; laat dit doen door de leverancier, want handmatig slijpen geeft zelden een egale lijn.
- Bij een vensterbank draagt een onderprofiel met een waterhol (een groef aan de onderzijde) bij aan het afdruipen van regenwater — dat is functioneel, niet alleen decoratief.
De tweede betekenis: gesprongen leiding
In de installatietechniek wordt met een papegaaienbek een opengescheurde leiding bedoeld. Bevriest het water in een kunststof of metalen buis, dan zet het uit en scheurt de wand in de lengte open; de randen krullen naar buiten en vormen een spleet die op een geopende snavel lijkt.
Voorkomen is eenvoudiger dan herstellen:
- Leg leidingen vorstvrij: binnen de isolatieschil, niet in een koude kruipruimte of onverwarmde zolder tegen de buitenwand.
- Isoleer leidingen die toch in een koude zone lopen, en tap buitenkranen en leidingen naar buitenkranen af vóór de winter.
- In een pand dat ’s winters leegstaat: aftappen en de watermeter afsluiten. Schade door bevriezing wordt door verzekeraars niet altijd vergoed als er geen redelijke maatregelen zijn genomen.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
