Wat is een perkoenpaal?
Een perkoenpaal is een ronde houten paal met een aangepunt uiteinde, die in de grond wordt geslagen om een constructie te ondersteunen of vast te zetten. Hij wordt vooral gebruikt in de waterbouw: bij beschoeiingen, oeverbescherming, dijkglooiingen en strandhoofden, en daarnaast voor afrasteringen en damwandjes in tuinen.
Het woord “perkoen” verwijst naar de paal zelf; “perkoenpaal” is de gangbare, dubbelop gevormde naam.
Materiaal en maten
Perkoenpalen zijn traditioneel van grenen of eiken. In de moderne uitvoering wordt naaldhout gebruikt dat onder druk is geïmpregneerd, zodat het ook boven de waterlijn vele jaren meegaat. Eiken en robinia worden onbehandeld toegepast, omdat het kernhout van zichzelf duurzaam is.
Gangbare diameters lopen van ongeveer 6 tot 12 centimeter, met lengtes van circa 1 tot 3 meter. De paal is machinaal rondgeschild en aan één kant in een punt gefreesd. Vuistregel voor beschoeiing: ongeveer twee derde van de lengte de grond in, een derde erboven — bij slappe veen- of kleibodem meer, bij zand kan het iets minder.
Verwerking
- Slaan, niet spuiten. Een paal die met water in de grond wordt gespoten, staat losser. Sla met een handheiblok, trilblok of minikraan met heiadapter.
- Beschadig de kop niet. Sla via een kopbeschermer; een gespleten kop trekt water aan en rot als eerste weg.
- Zaag zo min mogelijk. Bij geïmpregneerd hout zit de bescherming vooral in de buitenste centimeters (spinthout). Zaag je af, behandel dan de zaagsnede met een geschikt middel.
- Waterlijn is de zwakke zone. Hout onder water houdt het lang uit door zuurstofgebrek; de meeste aantasting zit rond de wisselende waterlijn.
Toepassing in de tuin
Voor een simpele slootkantbeschoeiing zet je perkoenpalen om de 1 tot 1,5 meter, met daarachter beschoeiingsplanken of damwandprofielen. Vergeet niet de grondkering te verankeren met ankerpalen of een trekstang als de hoogte meer dan ongeveer een halve meter is — anders kantelt de wand na een paar jaar naar de sloot toe.
Let bij het werken aan de oever op de regels van je waterschap: voor werk aan een watergang of waterkering geldt vaak een meld- of vergunningplicht.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
