Wat is een pieleman?

Een pieleman — ook pielmannetje of pieterman genoemd — is een afstandlatje dat tussen twee tegenover elkaar staande bekistingswanden wordt geklemd. Het houdt de bekisting op de juiste onderlinge afstand, zodat de wand of kolom precies de bedoelde dikte krijgt.

Waar de trekstangen de bekisting bij elkaar houden tegen de druk van de verse beton, doen de pielemannen het omgekeerde: ze voorkomen dat de wanden naar elkaar toe worden getrokken.

Hoe het werkt

De klassieke uitvoering is een op maat gezaagd houten latje met exact de lengte van de wanddikte. Het wordt bij het sluiten van de bekisting tussen beide wanden gezet en tijdens het storten weer verwijderd zodra het beton tot die hoogte is gekomen. Laat je het zitten, dan krijg je een houtinsluiting in de wand: een rotgevoelige plek en bij een waterkerende constructie een lekpad.

In moderne systeembekisting is de pieleman grotendeels vervangen door conische afstandbuisjes rond de trekstang. Die nemen de drukkracht op, blijven in het beton achter en worden na ontkisten afgedicht met een betonplug of een afdichtconus.

Aandachtspunten in de praktijk

• Maatvoering is alles. Een latje dat één millimeter te lang is, verspringt de hele wand. Zaag ze af op één maatstaf, niet stuk voor stuk op het oog.
• Verwijderen tijdens het storten. Spreek vóór het storten af wie de pielemannen eruit haalt en markeer de posities aan de bovenkant, anders worden ze vergeten.
• Niet verwarren met een afstandhouder. Een afstandhouder houdt de wapening op afstand van de bekisting en borgt de betondekking; een pieleman houdt de bekistingswanden zelf op afstand.
• Waterkerende constructies. In kelderwanden en bassins is elk doorgaand element een potentieel lekpad. Gebruik daar afstandbuisjes met een waterstop of een systeem dat door de leverancier voor die toepassing is vrijgegeven.

Gerelateerde termen

• Bekisting
• Afstandhouder
• Betondekking
• Trekstang
• Ontkisten

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.