Wat is een piket?

Een piket — ook piketpaal of piketpaaltje — is een dun houten of stalen paaltje dat in de grond wordt geslagen om een punt op het terrein vast te leggen. Piketten vormen samen de maatvoering van een bouwwerk: ze markeren hoekpunten, aslijnen, leidingtracés en hoogtepeilen voordat het grondwerk begint.

Waarvoor ze dienen

• Hoekpunten en aslijnen van een gebouw, terras, schuur of muur.
• Hoogtemaat. Op het piket wordt een spijker of streep aangebracht die precies een bekend peil aangeeft: bijvoorbeeld de bovenkant van de vloer, of een rond getal daaronder.
• Tracés van rioolbuizen, drainage, kabels en fundering.
• Ontgravingsgrenzen van een bouwput of sleuf.

Toepassing in de praktijk

Piketten zijn per definitie tijdelijk en kwetsbaar: ze staan precies dáár waar de graafmachine moet komen. Daarom werkt men in de bouw met profielen (ook wel meterprofielen of uitzetprofielen): twee palen met een horizontale plank erover, buiten de ontgraving opgesteld. Op de plank markeer je de lijnen; met een gespannen draad tussen twee profielen leg je de aslijn terug op het terrein, ook nadat de piketten zijn weggegraven.

Stappenplan voor een kleine klus

1. Bepaal één vaste referentie — een bestaande gevel, erfgrens of een hoogtemerk dat niet verplaatst wordt. Leg dat peil vast en schrijf op waar het zit.
2. Sla de piketten op de hoekpunten, met de kop iets boven maaiveld en de exacte positie gemerkt met een spijkerkop.
3. Controleer de haaksheid met de diagonalen. Bij een rechthoek moeten beide diagonalen exact gelijk zijn. Gebruik anders de 3-4-5-regel: drie meter langs de ene zijde, vier langs de andere, en de schuine afstand moet precies vijf meter zijn.
4. Zet profielen buiten het werkvlak, op ongeveer een meter afstand van de ontgraving, en breng de lijnen daarop over.
5. Leg alle maten vast op papier of foto, gemeten vanaf twee vaste punten, zodat je een verdwenen piket kunt terugzetten.

Veelgemaakte fouten

• Piketten in losse grond of in de rijroute slaan. Ze verschuiven of verdwijnen ongemerkt — en een verschoven piket merk je pas als de fundering scheef ligt.
• Hoogte overnemen met het oog of de waterpas op de vloer. Werk met een waterpasinstrument of een slangwaterpas over de volle lengte; over tien meter loopt een fout van een centimeter zomaar op.
• Maar één referentiepunt gebruiken. Zonder tweede, onafhankelijke controle merk je een fout in het eerste punt nooit.
• Uitzetten zonder de erfgrens te kennen. Controleer bij bouwen op de grens de kadastrale situatie voordat je een piket slaat, niet erna.

Gerelateerde termen

• Uitzetten
• Waterpas
• NAP
• Peilmaat
• Bouwput

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.