Wat is een plavuis?
Een plavuis is een vloertegel van gebakken klei. Kenmerkend zijn de forse dikte, het ongeglazuurde oppervlak en de warme, ongelijkmatige kleur die ontstaat door de klei en het bakproces — van geel en oker tot roodbruin en bijna zwart.
Het woord komt van het Franse pavé (bestrating). Traditioneel werden plavuizen met de hand gevormd en in een veldoven gebakken, wat leidde tot maatverschillen en kleurnuances per partij. Moderne, machinaal geperste varianten zijn strakker van maat maar missen die levendigheid.
Eigenschappen
- Dikte. Fors vergeleken met een gewone keramische tegel: in de orde van 10 tot 25 mm, afhankelijk van type en formaat. Reken daarom vooraf de opbouwhoogte na, zeker bij aansluitingen op deuren en drempels.
- Poreus. Ongeglazuurde plavuizen nemen water, vet en vuil op. Zonder behandeling ontstaan er vlekken die er niet meer uit gaan.
- Massa. De combinatie van dikte en dichtheid maakt plavuizen een goede warmtebuffer — prettig in combinatie met vloerverwarming en zonnewarmte.
- Slijtvast. Bij goed onderhoud gaan plavuizen decennia mee; de slijtage geeft juist patina in plaats van schade.
Leggen en behandelen
Leg plavuizen in een volle mortel- of lijmbed zonder holle plekken: een dikke tegel op een holle ondergrond breekt bij een puntbelasting. Werk vanwege maatverschillen bij handvorm altijd met een ruimere voeg — 5 tot 10 mm is gebruikelijk — en meng tegels uit meerdere dozen door elkaar om kleurbanen te voorkomen.
De belangrijkste stap is de nabehandeling. Impregneer de tegels vóór het voegen met een tegelbeschermer, anders trekt de voegspecie in het poreuze oppervlak en krijg je een grauwe waas die nauwelijks te verwijderen is. Na het voegen volgt het definitieve afwerken: een olie- of wasbehandeling geeft een matte, warme uitstraling maar vraagt periodiek onderhoud; een kunststofimpregnering is onderhoudsarmer maar verandert de aanblik meer.
| Olie- of wasbehandeling | Matte, warme uitstraling, maar vraagt periodiek onderhoud. |
|---|---|
| Kunststofimpregnering | Onderhoudsarmer, maar verandert de aanblik meer. |
Let op bij vloerverwarming: plavuizen geleiden warmte prima, maar de dikte vertraagt het regelgedrag. Volg het stookprotocol van de dekvloer en breng de vloer stapsgewijs op temperatuur voordat je tegelt.
Controles bij het leggen van plavuizen
- Opbouwhoogte vooraf nagerekend: Plavuizen zijn fors dik; let vooral op aansluitingen op deuren en drempels.
- Vol mortel- of lijmbed zonder holle plekken: Een dikke tegel op een holle ondergrond breekt bij een puntbelasting.
- Ruimere voeg bij handvorm: Nodig vanwege de maatverschillen tussen handgevormde tegels.
- Tegels uit meerdere dozen gemengd: Zo voorkom je kleurbanen in de vloer.
- Geïmpregneerd vóór het voegen: Anders trekt de voegspecie in het oppervlak en ontstaat een grauwe waas.
- Bij vloerverwarming: stookprotocol van de dekvloer gevolgd: Breng de vloer stapsgewijs op temperatuur voordat je tegelt.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
