Wat is een poerenfundering?
Een poerenfundering draagt de belasting van een gebouw puntsgewijs af: op losse, zware blokken gewapend beton — de poeren — in plaats van op een doorlopende strook of een aaneengesloten plaat. Tussen en boven de poeren liggen funderingsbalken die de wandbelasting naar de poeren brengen.
Het is een vorm van fundering op staal zolang de poer rechtstreeks op een draagkrachtige grondlaag staat. Staat er een paal onder, dan heet het blok boven de paal(groep) ook een poer, maar dan is het een paalfundering.
Wanneer je hem kiest
De poerenfundering is de logische keuze zodra de belasting van nature al puntvormig is:
- Skeletbouw en hallenbouw: elke kolom heeft zijn eigen poer.
- Aanbouwen, veranda’s, carports en overkappingen op houten of stalen stijlen.
- Vrijstaande constructies als een schuur, tuinhuis of pergola.
- Situaties waarin een doorlopende strook te duur is, bijvoorbeeld als de draagkrachtige laag diep ligt: je graaft dan alleen op de plekken die nodig zijn.
Bij een strokenfundering is de belasting verdeeld over de hele lengte; bij een poerenfundering concentreert die zich op enkele vierkante meters. De grondspanning onder de poer is dus veel hoger, en dat maakt de bodemgesteldheid doorslaggevend.
Maatvoering en aandachtspunten
- Grondonderzoek eerst. De afmeting van de poer volgt uit de belasting gedeeld door de toelaatbare grondspanning. Zonder sondering is elke maat een gok — en bij een puntbelasting is een verkeerde gok direct zichtbaar als scheefzakking.
- Vorstvrij aanleggen. In Nederland wordt de onderkant van de fundering gebruikelijk op ten minste 60 tot 80 cm onder maaiveld gelegd, om vorstwerking in de grond eronder te voorkomen.
- Ongelijke zetting. Dit is de zwakke plek van dit type. Poeren met verschillende belasting of op verschillende grondlagen zakken verschillend. Stijve funderingsbalken tussen de poeren verdelen die verschillen.
- Wapening. Een poer moet gewapend zijn om het ponsen van de kolom en de buiging aan de onderzijde op te nemen; een ongewapend blok beton werkt alleen bij zeer lichte constructies.
- Aansluiting op de kolom. Stelplaat, ankers of stekken moeten in de juiste stand meegestort worden. Naboren in een verse poer verzwakt hem.
Historisch is de poerenfundering — vaak in combinatie met penanten — veel toegepast, onder meer in de Zaanse houtbouw. Bij herstel van zulke oude funderingen blijkt vaak dat de poeren zelf nog goed zijn, maar dat de ondergrond of de houten roosterwerken eronder zijn aangetast.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
