Wat is een prestatiecontract?
Een prestatiecontract is een overeenkomst waarin niet de te verrichten handelingen zijn vastgelegd, maar het te bereiken resultaat. De opdrachtgever schrijft de prestatie voor — bijvoorbeeld een binnentemperatuur, een storingspercentage of een technische staat — en de opdrachtnemer bepaalt zelf welke inspanning daarvoor nodig is.
Het tegenovergestelde is het klassieke inspanningscontract, waarin staat hoe vaak welke handeling wordt uitgevoerd (“twee keer per jaar de ketel onderhouden”). Daar betaalt de opdrachtgever voor handelingen, ongeacht het effect.
Voorbeelden van prestatie-eisen
| Domein | Prestatie-eis (voorbeeld) |
|---|---|
| Klimaatinstallatie | Binnentemperatuur blijft binnen een afgesproken bandbreedte tijdens gebruiksuren |
| Liften | Beschikbaarheid boven een afgesproken percentage; storingsduur onder een maximum |
| Vastgoedonderhoud | Bouwdelen blijven op een afgesproken conditieniveau volgens NEN 2767 |
| Wegen en groen | Beeldkwaliteit blijft op een vastgesteld niveau (CROW-systematiek) |
| Energie | Gegarandeerd energieverbruik of gegarandeerde besparing (ESCo) |
Voorwaarden om het te laten werken
- Meetbaarheid. Een prestatie die je niet objectief kunt meten, is geen prestatie maar een wens. Leg vast wat gemeten wordt, hoe, waar en hoe vaak.
- Nulmeting. Zonder vastgelegde begintoestand is later niet vast te stellen of achterstallig onderhoud van vóór of ná contractingang stamt.
- Beïnvloedbaarheid. Reken de opdrachtnemer alleen af op wat hij kan sturen. Een binnentemperatuur is onhaalbaar als de gebruiker ramen openzet.
- Sanctie én beloning. Alleen boetes leiden tot defensief gedrag; een bonus op bovengemiddelde prestatie werkt beter.
- Looptijd. Prestatiecontracten renderen pas bij meerjarige looptijden (vaak vijf tot tien jaar of langer), omdat de opdrachtnemer dan belang heeft bij duurzame oplossingen in plaats van lapmiddelen.
Voor- en nadelen
Voordelen: minder toezichtlast, innovatieprikkel bij de uitvoerende partij, voorspelbare kosten en één aanspreekpunt.
Nadelen: het opstellen vraagt veel voorbereiding en kennis, het is lastiger tussentijds van koers te veranderen, en een slecht meetbare eis leidt vrijwel zeker tot discussie.
Gerelateerde termen
- Prestatie-inkoop
- Aanbesteden
- Bestek
- Bouwkosten
- Programma van eisen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
