Wat is een quinconce?
Een quinconce (ook quinconceverband of dobbelsteenverband) is een groepering van bomen die geplant zijn zoals de vijf ogen op een dobbelsteen: vier op de hoeken van een vierkant en één in het midden. Herhaal je dat patroon, dan ontstaan verspringende rijen: elke boom in de ene rij staat precies tussen twee bomen van de naastgelegen rij.
Het woord komt van het Latijnse quincunx, een Romeinse munt met de waarde van vijf twaalfde, aangeduid met vijf punten in dat patroon.
Waar wordt het toegepast?
- Formele tuinen en parken, vooral in de Franse tuinarchitectuur: een plein of bosje van gelijke, rechtstammige bomen op een grasveld of grind. Een bekend voorbeeld is de Esplanade des Quinconces in Bordeaux.
- Oprijlanen en lanen met een dubbele rij bomen aan weerszijden.
- Hagen en windsingels in een dubbele, verspringende rij, zodat de haag sneller dicht groeit.
- Boomgaarden en productiebos.
Voordelen ten opzichte van een vierkant raster
| Vierkant raster | Quinconce / verspringend | |
|---|---|---|
| Zichtlijnen | Alleen rechte lanen | Diagonale zichtlijnen in meerdere richtingen |
| Ruimte per boom | Onbenutte ruimte midden in elk vierkant | Bij een gelijkzijdig driehoeksverband passen bij dezelfde onderlinge afstand ongeveer 15% meer bomen op dezelfde oppervlakte |
| Schaduw en dekking | Gaten tussen de rijen | Gelijkmatiger schaduw en sneller gesloten beplanting |
Zo zet je een verspringende beplanting uit
- Kies de plantafstand op basis van de uiteindelijke kroonbreedte van de soort, niet op de maat bij aanplant.
- Wil je gelijke afstanden in alle richtingen (een gelijkzijdig driehoeksverband)? Maak de afstand tussen de rijen dan 0,87 keer de plantafstand in de rij. Bij 5 meter in de rij liggen de rijen dus 4,35 meter uit elkaar.
- Zet een basislijn uit met een koord en markeer de eerste rij.
- Verspring de volgende rij een halve plantafstand.
- Controleer met een tweede koord in de diagonaal; bij een goede uitzet liggen de bomen ook diagonaal op één lijn.
- Houd afstand tot gevels, kabels, leidingen en de erfgrens. Kijk voor de afstand tot de erfgrens naar de regels die in jouw situatie gelden.
Gerelateerde termen
- Boomspiegel
- Erfafscheiding
- Prieel
- Infiltratie in de eigen tuin
- Verticale tuin
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
