Wat is een reciprozaag?
Een reciprozaag is een handgeleide elektrische zaag met een heen-en-weer gaand zaagblad dat aan slechts één uiteinde in de machine is ingeklemd, zodat het blad vrij naar voren uitsteekt. In Nederland en België heet dezelfde machine ook sabelzaag; beide termen duiden hetzelfde gereedschap aan.
Waar je hem voor gebruikt
Dat vrij uitstekende blad is precies het verschil met een decoupeerzaag of cirkelzaag: je kunt ermee zagen op plekken waar je niets omheen kunt leggen. Typische toepassingen:
- Sloop- en demontagewerk: kozijnen, balklagen, gipswanden en spijkers doorzagen.
- Zagen in bestaande constructies waar geen zaagblad omheen past.
- Invalzagen, midden in een vlak beginnen.
- Buizen en profielen afkorten op moeilijk bereikbare plaatsen.
- Snoeiwerk in tuin en boomgaard, en het op maat zagen van isolatiemateriaal.
- Met een hardmetalen blad ook baksteen en gasbeton.
Zaagbladen kiezen
De machine bepaalt het vermogen, het blad bepaalt het resultaat.
| Bladtype | Geschikt voor | Kenmerk |
|---|---|---|
| HCS (high carbon steel) | Zacht hout, snoeihout, kunststof, isolatie | Grove tanding, snelle voortgang |
| BiM (bimetaal) | Universeel voor hout én metaal, ook spijkervast hout | Harde tandpunten op een taaie rug, breekt niet snel |
| Hardmetaal-getipt of met hardmetaalgruis | Steen, gasbeton, gietijzer, gips- en vezelplaat | Bestand tegen abrasieve materialen |
De tandafstand wordt uitgedrukt in TPI, tanden per inch. Grof is circa 3 tot 6 TPI voor hout en snelle sneden, middel circa 8 tot 10 TPI universeel voor hout en metaal, fijn circa 14 tot 24 TPI voor dunwandig metaal en buizen. Vuistregel: er moeten altijd minimaal drie tanden tegelijk in het materiaal grijpen. Bladlengtes lopen globaal van 100 tot 300 mm, en de bruikbare zaagdiepte hangt af van bladlengte én slaglengte.
Slaglengte en slagfrequentie
Compacte 12 V-machines hebben een slaglengte van ongeveer 14 tot 20 mm en halen tot ongeveer 3.000 slagen per minuut. Volwaardige 18 V-machines en netmachines zitten op ongeveer 28 tot 32 mm slaglengte, met een traploos regelbare slagfrequentie van globaal 0 tot 3.000 slagen per minuut. Voor echt sloopwerk wordt ten minste 28 mm slaglengte en circa 3.000 slagen per minuut aangeraden.
Veilig werken
- Houd de machine altijd met twee handen vast.
- Druk de voetplaat stevig tegen het werkstuk, vóór en tijdens het zagen. Dit is de belangrijkste maatregel tegen terugslag en hakken.
- Zet het werkstuk vast of klem het. Zaag nooit een los stuk in de hand.
- Gebruik een scherp blad dat op het materiaal is afgestemd, met gelijkmatige, rustige druk.
- Draag veiligheidsbril, gehoorbescherming en handschoenen, bij hout en gips ook een stofmasker.
- Laat het blad afkoelen voor het wisselen, het is na gebruik heet. Haal eerst de accu of de stekker eruit.
- Houd rekening met de vrije bladlengte achter het materiaal. Het blad steekt onvermijdelijk door en kan leidingen, kabels of constructiedelen raken. Raadpleeg daarvoor de gebruiksaanwijzing van de machine.
Vaktermen in andere talen
In het Duits heet de machine Säbelsäge, ook wel Reciprosäge, en het blad Säbelsägeblatt. In het Engels is het een reciprocating saw, in het Verenigd Koninkrijk ook sabre saw. In de Verenigde Staten wordt vaak de merknaam Sawzall generiek gebruikt.
Gerelateerde termen
- Decoupeerzaag
- Cirkelzaag
- Afkortzaag
- Zaagblad
- Sloopwerk
- Accugereedschap
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
