Wat is een reischaaf?

Een reischaaf (ook reeschaaf, doorloper of strijkblok) is een lange handschaaf van hout of metaal, waarmee je hout over grote lengte zuiver vlak en recht schaaft. Waar een korte schaaf de golven in een plank volgt, overbrugt de lange zool van een reischaaf de dalen en neemt alleen de toppen weg. Zo ontstaat stap voor stap een recht vlak of een rechte kant.

Hoe lang is een reischaaf?

Reischaven zijn duidelijk langer dan gewone schaven. Metalen exemplaren van het Stanley-type (in het Engels jointer of try plane genoemd, nummers 7 en 8) zijn circa 56 tot 61 cm lang. Houten reischaven kunnen nog aanzienlijk langer zijn. Hoe langer de zool, hoe beter de schaaf oneffenheden overbrugt.

Plaats in het schaafproces

1. Voorschaven met een kortere schaaf, zoals de voorloper, om het grove werk te doen.
2. Vlak en recht schaven met de reischaaf.
3. Controleren met rechte latjes (schelhoutjes of scheluwtelatten) op de plank: kijk erlangs of het vlak recht en niet scheluw is.
4. Glad afwerken waar nodig met een zoetschaaf.

Er bestaan reischaven met een enkele en met een dubbele beitel. Bij de dubbele beitel breekt een klep de spaan, wat een gladder oppervlak geeft.

Toepassing

• Kozijnstijlen en andere lange onderdelen zuiver vlak schaven.
• Scheluwe houten balken of planken vlak maken.
• Kanten recht schaven zodat twee planken naadloos tegen elkaar sluiten, bijvoorbeeld voor een verlijmd paneel.

In de praktijk is dit werk grotendeels overgenomen door de vlak- en vandiktebank. Voor restauratie, maatwerk of als je geen machine hebt, blijft de reischaaf het aangewezen gereedschap.

Tips

• Schaaf in lange, doorgaande halen over de hele lengte, met de druk eerst op de voorkant en aan het eind op de achterkant van de schaaf.
• Stel de beitel fijn af. Te diep afgesteld gaat de schaaf haken en scheurt het hout uit.
• Schaaf met de draad mee. Tegen de draad in scheurt het hout uit.
• Controleer tussendoor, niet alleen aan het eind: zo voorkom je dat je te veel wegneemt.

Gerelateerde termen

• Blokschaaf
• Schaafmachine
• Beitel
• Rei
• Geschaafd en geploegd
• Het werken van hout

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.