Wat is een ringdeuvel?

Een ringdeuvel is een meestal stalen ring die, genesteld in voorgefreesde ronde groeven in beide houtdelen en in combinatie met een bout, de belasting van het ene deel naar het andere overdraagt. De ring neemt de afschuiving op; de bout houdt de delen bij elkaar en voorkomt dat ze uit elkaar wijken.

Waarom een ringdeuvel?

Een losse bout in hout draagt maar weinig over: het hout wordt bij het boutgat samengedrukt en de verbinding wordt slap. Door een ring in te laten, wordt de kracht over een veel groter houtoppervlak verdeeld, langs de hele omtrek van de ring. Daardoor kan één verbinding aanzienlijk meer kracht aan dan dezelfde bout zonder ring.

Kenmerken

• Materiaal — doorgaans staal; er bestaan ook uitvoeringen in aluminium
• Passing — de groeven worden met een speciale deuvelfrees aangebracht, zodat de ring zonder speling past. Speling betekent direct verlies aan stijfheid
• Onderbreking met lip — veel ringen zijn niet gesloten maar hebben een onderbreking met een overlappend lipje, zodat de ring kan meebewegen met het werken van het hout en met de montagetoleranties
• Conische vorm — sommige ringen lopen licht taps toe, waardoor ze bij het samentrekken van de bout strak gaan zitten

Toepassing

Ringdeuvels worden gebruikt waar grote krachten door een houtverbinding moeten:

• Het koppelen van delen van gelamineerde liggers
• Knooppunten in vakwerkspanten en houtskeletbouw
• Verbindingen tussen hout en stalen knoopplaten
• Herstelwerk aan historische kapconstructies, als versterking van bestaande knooppunten

Norm

Ringdeuvels vallen onder NEN-EN 13271, die de karakteristieke draagkracht en stijfheid van houtverbindingsmiddelen met deuvels vastlegt. De rekenwaarden voor de verbinding volgen uit Eurocode 5.

Praktische aandachtspunten

• Frees op maat. Gebruik altijd de bijbehorende frees; een groef die met een gewone freesbit wordt gemaakt, past nooit strak genoeg
• Natrekken. Hout krimpt bij het drogen. Trek de bouten enkele maanden na montage na, en werk bij voorkeur met veerringen
• Randafstanden. Houd de voorgeschreven minimale hart-op-hart- en randafstanden aan, anders scheurt het hout uit langs de vezel
• Houtvocht. Monteer met hout dat het evenwichtsvochtgehalte van de eindsituatie benadert

Gerelateerde termen

• Deuvel
• Hout
• Balk
• Werken van hout
• Wapening

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.