Wat is een ritsbeitel?

Een ritsbeitel is een koudbeitel met een opvallend smalle snede waarmee je een smalle groef — een “rits” — hakt in metselwerk, steen of metaal. Waar een gewone koudbeitel een brede snede van twintig tot dertig millimeter heeft, is die van een ritsbeitel meestal niet breder dan ongeveer tien millimeter. Daardoor gaat alle slagkracht naar een klein oppervlak en dringt de beitel makkelijker door.

Kenmerken

• Materiaal — doorgaans chroom-vanadiumstaal of gereedschapsstaal, met een geharde en geslepen snede.
• Kop — de slagkop is bewust iets zachter gehouden dan de snede, zodat hij bij slaan vervormt in plaats van splintert.
• Lengte — gangbaar tussen ongeveer 150 en 300 mm; langer geeft meer afstand tussen hamer en hand.
• Steel — recht, gekarteld of geprofileerd voor grip. Uitvoeringen met een rubber handbeschermer dempen de trillingen en beschermen je hand bij een misslag.

Waarvoor je hem gebruikt

• Leidingsleuven aftekenen en openhakken in pleisterwerk of zacht metselwerk, bijvoorbeeld voor een elektraleiding of een waterleiding.
• Voegen uithakken bij voegwerk dat vervangen moet worden — al doe je grotere oppervlakken sneller met een voegenfrees.
• Groeven en spiebanen hakken in metaal, de oorspronkelijke toepassing in de metaalbewerking.
• Een breuklijn zetten in een steen of tegel, waarna je hem kunt breken.

Veilig en netjes werken

1. Altijd een veiligheidsbril. Gehard staal en steen geven scherpe splinters; dit is geen gereedschap om zonder oogbescherming te gebruiken.
2. Hak van buiten naar binnen. Zet eerst de randen van je sleuf aan met ondiepe slagen, en hak pas daarna het middendeel weg. Zo scheurt het pleisterwerk niet buiten de lijn uit.
3. Slijp een paddenstoelkop weg. Zodra de slagkop uitwaaiert in scherpe bramen moet je die eraf slijpen: zulke bramen kunnen bij een klap wegspringen.
4. Koel tijdens het slijpen. Blauw aanlopen betekent dat de snede is ontlaten en zijn hardheid kwijt is.
5. Controleer eerst op leidingen. Hak nooit blind in een wand; gebruik een leidingzoeker, en blijf uit dragende delen en uit lateien.

Gerelateerde termen

• Koudbeitel
• Beitel
• Schoonmetselwerk
• Geknipte voeg
• Stucwerk

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.