Wat is een rolbrug?

Een rolbrug is een beweegbare brug die niet omhoog gaat maar horizontaal opzij rolt: het brugdek staat op stalen wielen die over rails op het landhoofd lopen. Om te openen wordt het dek in zijn geheel naar achteren getrokken, tot de doorvaart vrij is. De brug is daarmee familie van de schuifbrug en de rolbasculebrug, en een alternatief voor de ophaalbrug en de draaibrug.

Voor- en nadelen

Voordelen

• Eenvoudige constructie met weinig bewegende delen en geen zware contragewichten in de hoogte.
• Geen beperking in doorvaarthoogte als de brug open staat: het dek is volledig weg.
• Lage silhouetwerking; in een open landschap of een historisch stadsbeeld valt de brug nauwelijks op.
• Ongevoelig voor wind bij het bedienen, anders dan een hoog opdraaiend val.

Nadelen

• Er moet achter het landhoofd net zoveel ruimte vrij zijn als de brug lang is — die ruimte is er in de bebouwde kom zelden.
• Het gewicht dat je zo moet verplaatsen groeit hard met de overspanning, dus de toepassing blijft meestal beperkt tot voet- en fietsbruggen.
• Rails, rollen en de sponning waarin het dek schuift moeten vrij blijven van vuil, bladeren en ijs.

Verwante vormen

• Uitrollende brug — een brug die zich als een lint of een schaar uitvouwt of afrolt tot hij de overkant raakt. Vooral bekend van spraakmakende ontwerpen bij voetgangersbruggen.
• Rolbasculebrug — hierbij rolt het val met een gebogen rolvlak af over een tandheugel, zodat het brugdek tegelijk kantelt én achteruit rolt. Daardoor is minder contragewicht nodig dan bij een gewone basculebrug.

Rolbrug als hijswerktuig

In loodsen, werkplaatsen en fabriekshallen betekent “rolbrug” iets anders: een loopkraan of bovenloopkraan. Een rijdende brugligger loopt op kraanbanen langs de lange zijden van de hal, en daarover rijdt een takel of kat. Doordat de brug in de ene richting rijdt en de kat in de andere, kan de haak vrijwel elk punt in de hal bereiken. Vooral in België en in vertaald technisch materiaal is “rolbrug” in deze betekenis gangbaar.

Gerelateerde termen

• Brug
• Landhoofd
• Overspanning
• Oplegging
• Staal

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.