Wat is een schoorsteen?

Een schoorsteen is het kanaal dat rook en rookgassen van een stookplaats, zoals een open haard, kachel of ketel, naar buiten afvoert. In de volksmond wordt vooral het deel boven het dak zo genoemd.

Het woord heeft meerdere betekenissen:

• oorspronkelijk de gemetselde ondersteuning (de ‘schoor’) van de rookvang boven een stookplaats tegen de muur;
• het gemetselde rookkanaal boven de stookplaats;
• de schoorsteenmantel rond de vuurhaard;
• het boven het dak uitstekende deel van het rookkanaal;
• een losstaande fabrieksschoorsteen;
• tegenwoordig ook de omkasting op het dak van het buitendeel van een warmtepomp.

Geschiedenis

Lange tijd was er in huizen geen schoorsteen: het vuur lag op de vloer en de rook zocht via een opening in het dak (het latere uilenbord) een weg naar buiten. Later werd de rook eerst via houten of met leem bestreken kokers afgevoerd. De huidige vorm van de stenen schoorsteen is sinds het midden van de 17e eeuw in zwang.

Opbouw

Een schoorsteen bestaat uit een of meer rookkanalen (vroeger gemetseld, tegenwoordig vaak met een binnenbuis van roestvast staal of keramiek), de schoorsteen boven het dak met loodslabben of loketten als waterdichte aansluiting op het dak, en een afdekking zoals een schoorsteenplaat, gek of kraaienkap.

Toepassing

Praktische tips voor gebruik en onderhoud:

• Vegen: de brandweer adviseert een schoorsteen die voor een open haard of houtkachel wordt gebruikt minstens eens per jaar te laten vegen en inspecteren. Roetaanslag kan in brand raken.
• CO-melder: plaats een koolmonoxidemelder in de ruimte met het verbrandingstoestel en rookmelders op elke verdieping.
• Oude kanalen: gebruik een oud gemetseld kanaal niet zomaar weer. Laat het inspecteren; vaak is een binnenbuis (voering) nodig.
• Lekkages: vocht rond een schoorsteen komt vaak door een slechte aansluiting met het dak, kapotte voegen of een ontbrekende afdekplaat.
• Buiten gebruik: een ongebruikte schoorsteen kan worden afgedekt, maar houd een kleine ventilatieopening om condensatie in het kanaal te voorkomen.
• Verwijderen: een schoorsteen kan onderdeel zijn van de constructie of een brandscheiding. Laat een constructeur meekijken voordat je hem sloopt.

Gerelateerde termen

• Open haard
• Gek
• Kraaienkap
• Kannebuis
• Lood
• Dakdoorvoer

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl