Wat is een schuifmaat?

Een schuifmaat is een meetinstrument van metaal of kunststof waarmee je kleine afstanden nauwkeurig meet. Hij bestaat uit een vaste lat met een millimeterschaal en een verschuifbaar deel. Beide delen hebben een bek: tussen de grote bekken meet je buitenmaten, tussen de kleine ‘oren’ aan de bovenkant binnenmaten, en met het staafje dat aan het uiteinde uitschuift meet je diepten, zoals de diepte van een boorgat of sponning.

Soorten schuifmaten:

• Analoog met nonius: op het schuivende deel staat een hulpschaal, de nonius. Daarmee lees je afhankelijk van de uitvoering af op 0,1, 0,05 of 0,02 mm.
• Met wijzerklok: de fractie van de millimeter lees je af op een klein klokje. Makkelijker af te lezen dan een nonius.
• Digitaal: de maat verschijnt op een display, vaak met een resolutie van 0,01 mm, omschakeling tussen mm en inch en een nulknop om vanaf elk punt te meten.

Aflezen met een nonius: lees eerst de hele millimeters af op de vaste schaal, links van de nul van de nonius. Zoek daarna het streepje op de nonius dat precies in lijn staat met een streepje op de vaste schaal. Dat streepje geeft de fractie. Staat de nul net voorbij 23 mm en valt het streepje 0,85 samen, dan is de maat 23,85 mm.

Toepassing

In de bouw en werkplaats gebruik je een schuifmaat onder meer voor:

• de diameter van bouten, schroeven, pluggen en boren bepalen;
• de dikte van plaatmateriaal, glas, profielen en buizen meten;
• de binnendiameter van leidingen en de diepte van gaten en sponningen controleren;
• afstellen van machines en controleren van houtverbindingen.

Tips:

• Controleer het nulpunt: sluit de bekken en kijk of de schuifmaat op nul staat. Bij een digitale schuifmaat druk je op nul met gesloten bekken.
• Meet haaks en zonder te knellen: houd de bekken haaks op het werkstuk en druk licht aan. Te hard knijpen geeft een te kleine maat.
• Meet met de basis van de bekken, dicht bij de lat; aan de punten is de meting minder nauwkeurig.
• Houd hem schoon en droog: zaagsel en vuil onder de schuif veroorzaken meetfouten. Haal bij opslag de batterij uit een digitale schuifmaat die je lang niet gebruikt.
• Voor nog nauwkeuriger werk gebruik je een micrometer.

Gerelateerde termen

• Nonius
• Micrometer
• Duimstok
• Messing en groef
• Profielstaal

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl